1

Feministička prolećna škola 2021. – Prvi deo

01-04.04.2021.

Uz moto „ Mlade žene grade mir “, ovo izdanje Feminističke prolećne škole okupilo je više od 20 devojke sa Kosova i iz Srbije.

Četiri dana zaredom, od 1. do 4. aprila, ove devojke su slušale predavanja o feminizmu i vise od toga od Anite Pantelić, Marijane Toma, Marijane Stojčić i Ajne Jushić.

Na početku svake sesije stvoren je siguran prostor za učesnice predstavljanjem u kreativnim oblicima i interakcijom postavljanjem pitanja i razmenom različitih iskustava i ideja. Prevod im je takođe obezbeđen na oba jezika – albanski i srpski, tako da su se mogli svaka izraziti na svom jeziku, a drugi čuti i naučiti.

„Istorija položaja i organizovanja žena u drugoj polovini 20. veka u bivšoj Jugoslaviji“; „Feministički pristup pravdi: Rezolucija Saveta bezbednosti UN 1325 i Ženski sud“, „Mehanizmi tranzicione pravde“ i „Zaboravljena deca rata“, bile su glavne teme o kojima se predavalo i razgovaralo tokom ovog izdanja Feminističke prolećne škole.

Da Zapadni Balkan, nekada žarište ratova, ima potencijal da postane mesto mira, pokazuje izjava jedne od učesnica Feminističke prolećne škole Majlinde Behrami: „Kada bi političari, koji su u većini slučajeva muškarci, biti sklon da rade na postizanju mira istom voljom kao što to radimo na ovom sastanku, zapadni Balkan bi zaista bio mesto snova za život “.

Zbog COVID-19, prvi deo škole se održalo online a organizovali su ga partneri „Alternativni centar za devojke“ iz Kruševca i „Artpolis – Centar za umetnost Ii zajednicu “ iz Prištine.

Projekat „Mlade žene grade mir na Kosovu i u Srbiji“ realizuje se u saradnji sa Artpolis-Art-om i Centrom zajednice i „Alternativnim centrom za devojke“, uz podršku Evropske unije na Kosovu i fondacije Kvinna till Kvinna.

165666796_3788358144551736_9201205249914486707_n

FORUM FUTURE 2021 “JEZIK KAO MOST”

Dvodnevna konferencija održaće se u Centru Građanske Energije u Severnoj Mitrovici 30. i 31. marta 2021.

Ovoga puta bavimo se pitanjem jezičkog jaza koji postoji između kosovskih Albanaca i kosovskih Srba. Ovo pitanje utiče na međuetničke odnose i i sprečava pripadnike obe zajednice, naročito mlađu populaciju, da komunicira i kreira multietničko višejezično društvo.

Cilj konferencije biće pružanje javne i otvorene diskusije o suočavanju sa prošlošću, sadašnjošću i budućim odnosima Srba i Albanaca.

Dvadeset godina nakon sukoba, Albanci i Srbi na Kosovu i dalje su uglavnom politički i društveno odvojeni jedni od drugih i nedostaje osećaj zajedničke budućnosti i ciljeva dveju grupa. Kosovsko civilno društvo, u potrazi za sopstvenim ciljevima, često zanemaruje proces pomirenja.

Ulaganje u budućnost zahteva ulaganje u otvoren i iskren dijalog, uz učešće relevantnih stručnjaka, sociologa, etnologa, istoričara, političkih predstavnika, lidera zajednica i drugih pojedinaca, koji imaju dovoljno mogućnosti da utiču na percepciju javnosti.

Agenda, 30. mart

10:00 – 10:10Registracija učesnika

10:10 – 10:30   Uvodna reč  

10:30 – 11:30   Panel Diskusija 1: Jezik u obrazovnom sistemu. Kako sprovesti u praksi?

Nedostatak uzajamnog učenja jezika u formalnom obrazovanju dugo je bio identifikovan kao jedna od ključnih reformi koju bi trebalo sprovesti u cilju smanjenja distance koja postoji između dve zajednice.

Panelisti:

Xhavit Rexhaj, bivši zamenik ministra za obrazovanje i nauku.

Nora Bezera, profesor Univerziteta u Beogradu, katedra za Albanologiju

Veljko Samardžić, izvršni direktor, Centar za socijalnu inicijativu. Projekat Voc-Up.

Link za Panel diskusiju 1 preko Zoom platforme: https://us02web.zoom.us/j/87283180966

11:30 – 12:00   Pauza za kafu

12:00 – 13:00   Panel Diskusija 2: Model dvojezičnog obrazovanja u Republici Severnoj Makedoniji.

Prezentacija modela interkulturnog obrazovanja primenjen u Republici Severnoj Makedoniji kao model obrazovanja koji omogućava uspešnu intergraciju đaka, roditelja i predavača iz različitih etničkih zajednica kroz moderne vaspitno-obrazovne procese.

Panelisti:

Veton Zekolli, izvršni director, Nansen Dialogue Centre Skoplje

Biljana Krsteska-Papić, menadžerka trening centra u Nansen Dialogue Centre

Sonaj Bilal, projektna menadžerka, Nansen Dialogue Training Center Skoplje

Sunčica Milenković, profesorka razredne nastave u osnovnoj školi u Jasenoviku, Novo Brdo. Učesnica treninga Interkulturna i dvojezična edukacija.

Link za Panel diskusiju 2 preko Zoom platforme:  https://us02web.zoom.us/j/89998216792

13:00 – 13:20   Završna reč

13:20 – 15:00   Osveženje

Agenda 31 mart

10:00 – 10:10   Registracija učesnika

10:10 – 10:30   Uvodna reč

10:30 – 11:30   Panel Diskusija 3: “Zvanična dvojezičnost na Kosovu. Ključni uslovi i izazovi”

Predstavljanje ključnih zaključaka i prepruke istraživačkog rada “Zvanična dvojezičnost na Kosovu. Ključni uslovi i izazovi”. Ovo istraživanje bavi se glavnim pravnim i institucionalnim nedostacima zaštite jezičkih prava na Kosovu i predlaže rešenja za njihovo poboljšanje.

Panelisti:

Ognjen Gogić, projektni menadžer, NGO AKTIV

Ivan Spasojević, diplomirani pravnik iz Osnovnog suda u Mitrovici

Ben Murgatroyd, istraživač

Link za Panel diskusiju 3 preko Zoom platforme: https://us02web.zoom.us/j/89805403451

11:30 – 12:00   Pauza za kafu

12:00 – 13:00   Panel Diskusija 4: Mladi i jezički jaz.

Uzajamno znanje albanskog i srpskog jezika opalo je u obe zajednice, naročito među mlađom generacijom. Kako ovaj fenomen utiče na njih?      

Panelisti:

Gentian Krasniqi, omladinski aktivista, Check In

Besa Bllacaku, omladinska aktivistkinja, Youth Task Force

Anesa Čolaković, aktivistkinja, Peace4Development

Petar Đorđević, omladinski aktivista, Young Gracanica

Link za Panel diskusiju 4 preko Zoom platforme: https://us02web.zoom.us/j/81363566527

13:00 – 13:15   Završna reč

13:15 – 15:00   Osveženje   

Prevod na engleski, srpski i albanski biće obezbeđen.      

Napomena: Broj posetilaca ograničen je zbog pandemijske situacije. Ukoliko želite da budete fizički prisutni u publici molimo vas da se prijavite putem mejla: applications@ngoaktiv.org

DSC_0249

Trening programa za Forum Teatar okupio je mlade iz kosovskih zajednica

26.02 – 01.03.2021

U prelepom Prizrenu, devojke i dečaci iz zajednica koje žive na Kosovu okupili su se da učestvuju u četvorodnevnom treningu „Pozorišno obrazovanje“. Lepo i sunčano vreme nateralo je organizatore treninga da modifikuju vežbe i poplave scenu tvrđave Prizrena. Potom su treneri Zana Hoxha i Edlir Gashi nastavili sa dnevnim redom, razvijajući vežbe i improvizacije pozorišnih scena, o socijalnim temama o kojima se raspravljalo sa fokusom na multietničku koegzistenciju.

Posebnost ovog treninga bila je radionica maski koja je bila opuštanje, ali istovremeno podsticaj za razvoj kreativnosti. Maske su postale deo nastupa. Novina na treningu bila je igra pokretima tela koju je vodio koreograf Robert Nuha, a koja je takođe pomogla u nastupu učesnika.

„Ono što ovu radionicu i grupu razlikuje od ostalih jeste to što ovde nisam videla nikakvu vrstu predrasuda, nešto sa čime sam se susretala u drugim radionicama. I ono što je bilo karakteristično, svi smo se trudili da se razumemo, pošto ne govorimo isti jezik, i ovo je moj najjači i najpozitivniji utisak sa ovog treninga “- kaže učesnica treninga iz Severne Mitrovice Đurđica Kazić.

Četvorodnevni trening „Pozorišno obrazovanje“ održan je u Prizrenu, u organizaciji članova Kosovske koalicije za pomirenje, Artpolis i NVO Aktiv.

Sve aktivnosti sprovedene su u skladu sa preporukama za prevenciju i suzbijanje širenja virusa kovid-19.

https://bit.ly/2PpnIsQ
52893199_1935515156576756_1685577498911309824_o

Osnovni sud u Prištini osudio je kosovskog Srbina na dvanaest godina zatvora zbog ratnih zločina

Pretresno veće Specijalnog odeljenja Osnovnog suda u Prištini/Prishtinë (predsedavala sudija Albina Shabani-Rama[1]), 24. decembra 2020. godine, oglasilo je Srbina iz Čaglavica/Çagllavicë, Nenada Arsića, krivim za izvršenje krivičnog dela ratni zločin protiv civilnog stanovništva[2] po dvema tačkama i izreklo mu je kaznu zatvora u trajanju do šest (6) godina. Odluka suda je objavljena nakon održanog glavnog pretresa otvorenog u predmetu Tužilac protiv Nenada Arsića, po optužnici Kancelarije Specijalnog tužilaštva Rublike Kosovo – STRK (KTS.br. 01/2016 od 6. decembra 2019. godine).

U kratkom obrazloženju svoje odluke, pretresno veće je navelo da je ona donešena na osnovu dokaza iznetih u toku glavnog pretresa, dodajući da su iskazi svedoka-oštećenih identifikovali optuženog kao osobu, koja je tokom oružanog sukoba sa drugim neidentifikovanim licama, dana 21. maja 1999. godine bila na njihovom imanju u naselju Emšir/Emshir, u Prištini/Prishtinë, da je u saizvršilaštvu sa drugima učestvovala u uništavanju i oduzimanju njihove imovine, kojom prilikom su im nanešene teške telesne povrede, te da u radnjama optužnog stoje svi elementi krivičnog dela ratni zločin protiv civilnog stanovništva. Sud je prilikom odmeravanja kazne imao u vidu okalšavajuće i otežavajuće okolnosti predviđene članom 41 KZ SFRJ.

Optuženi se za vreme odvijanja glavnog pretresa nalazio u pritvoru koji mu je bio određen od momenta lišenja slobode, 22. oktobra 2019. godine, i koji mu je bio produžavan do izricanja presude.

Fond za humanitarno pravo Kosovo (FHPK) je redovno pratio suđenje optuženom Arsiću, koje je otvoren 22. juna 2020. godine. Na osnovu praćenja suđenja i analize javno raspoložive sudske dokumentacije u ovom predmetu, FHPK nalazi da su svedoci-oštećeni svojim iskazima tokom glavnog pretresa potvrdili prisustvo optuženog Arsića kritičnog dana na mestu izvršenja krivičnog dela kojim se on optužnicom terete. Oni su takođe potvrdili da ih je optuženi ovom prilikom udarao tvrdim predmetima po telu, kao i da je sa drugim ali nepoznatim licima učestvovao u uništavanju imovine svedoka-oštećenih, kao i u oduzimanju od njih novca i vrednih predmeta.

FHPK takođe zapaža da je veoma moguće daje protek vremena od momenta izvršenja krivičnog dela, za koje je optuženi oglašen krivim, do suđenja, odnosno izricanja sudske odluke uticao na određena razmimoilaženja u izjavama svedoka o ovom događaju koje su oni dali u prethodnim fazama postupka. FHPK, međitim, za sada ne želi da se izjasni o težini koju je prvostepeni sud dao i ocenama kojima je vrednovao relevantnost razlika u zapažanjima svedoka o onome što se dogodilo kritičnog dana. FHPK će o tome moći da se izjasni samo nakon uvida i analize prevostepene presude, kada će biti cenjeno i da li je izrečena kazna adekvatna.

Takođe, činjenica da je sud optuženom izrekao jednistvenu kaznu, bez pojedinačnog odmeravanja kazne prema radnjama za koje se on tereti, biće predmet analize u okviru sveobuhvatnog izveštaja o najvažnijim suđenjima koji FHPK priprema za 2020. godinu.

Kancelarije STRK, optužnicom od 6. decembra 2019. godine, optuženom Nenadu Arsiću stavila je na teret izvršenje krivičnog dela ratni zločin protiv civilnog stanovništva po dvema tačkama:

-da je za vreme oružanog sukoba na Kosovu, 21. maja 1999. godine, oko 8:00 časova u Prištini/Prishtinë, u naseljuEmšir/Emshir, u svojstvu pripadnika rezervnog sastava srpske policije, uniformisan i naoružan, u saučesništvu sa drugim neidentifikovanim pripadnicima policije, policijskim vozilima došao na imanje porodice Shala, kao i da je u nameri da povredi telesni integritet i fizičko i mentalno zdravlje drvenim predmetima i štapovima udarao Jakupa i Skendera Shalu po telu u dužem vremenskom trajanju, nanoseći im tako veliku patnju i teške telesne povrede. Dvojica braće Shala i danas osećaju posledice batinanja i maltretiranja, čime je, prema optužnici, počinio krivično delo ratni zločin protiv civilnog stanovništva.

– da je optuženi istog dana, u isto vreme, na napred navedenom mestu, u istom svojstvu, svesno učestvovao u masovnom uništavanju i nezakonitom prisvajanju imovine koje nije bilo opravdano vojnim potrebama. On je učestvovao u pretresu porodičnih kuća četvorice braće Shala, kojom prilikom su oštećeni nameštaj i drugi vredni predmeti, demolirani pomoćni objekti, farma u vlasništvu Jakupa Shale, odakle je prisvojeno: 3.200 litara nafte natočene u burad; 160.000 DM sakrivenih u dvorištu Sherifa Shale; 80.000 DM sakrivenih u kokošinjcu koji se nalazio u dvorištu kuće Isaka Shale. Iz garaža i dvorišta porodice Shala kritičnog dana prisvojeni su vozilo Renault Espase; jedan motokultivator i jedan traktor, vlasništvo Jakupa Shale; motorno vozilo Volkswagen Jetta, vlasništvo Envera Shale; motorno vozilo Opel Vectra, vlasništvo Hakifa Bajrami; motorno vozilo Jugo Corral 55,vlasništvo Vahida Halili i motorno vozilo Mercedes MB 100,vlasništvo Skendera Shale, čime je, prema optužnici, počinio krivično delo ratni zločin protiv civilnog stanovništva. 

Nakon zakonom predviđenog postupka ocene optužnice, dana 22. juna 2020. godine u Osnovnom sudu u Prištini/Prishtinë otvoren je glavni pretres u toku kojeg je pretresno veće zasedalo jedanest (11) sudskih dana. Pretres je otvoren čitanjem optužnice po kojoj se optuženi izjasnio da nije kriv. Pred pretresnim većem saslušano je devet (9) svedoka predloženih od strane tužilaštva i tri (3) svedoka po predlogu optuženog i njegove odbrane. Optuženi je svedočio pred pretresnim većem. U toku pretresa su izvedeni materijalni dokazi predloženi od strane stranaka u postupku, nakon kojih je tužilac Drita Hajdari izmenila dispozitiv optužnice u pogledu pravne kvalifikacije krivičnog dela kojim se optuženi tereti. Stranke u postupku su iznele završne argumnete.

Shodno odluci Sudskog Saveta Kosova od 29. maja 2020. godine radi sprečavanja širenja pandemije COVID – 19, glavni pretres bio je otvoren za posmatrače i medije ali ne i za publiku.

DSC_0327

Mladi iz kosovskih zajednica zajedno na treningu “Pozorišno obrazovanje”

22 – 24 Januar 2021

Šta se desi kada se sretnu mladi ljudi iz različitih zajednica na Kosovu zainteresovani da ovladaju glumačkim veštinama, performansom i pozorišnim tehnikama? Desi se Forum teatar!

Učesnici treninga “Pozorišno obrazovanje” imali su priliku da od 22. do 24. januara uživaju u pripremanju i izvođenju pozorišnih scena i kreativnom radu. Učili su o pozorišnim tehnikama, Forum teatru, a istovremeno su se kroz igre i glumu obraćali različitim društvenim temama sa fokusom na multietnički suživot.

Trodnevni trening održan je u Prizrenu u organizaciji članova Kosovske koalicije za pomirenje, Artpolis i NGO Aktiv.

Sve aktivnosti sprovedene su u skladu sa preporukama za prevenciju i suzbijanje širenja virusa kovid-19.

121674037_3487542864648420_3072733853840428123_o

Femart 8-të publikon raportin “Drejt Solidaritetit dhe Bashkëpunimit” – me një konferencë ndërkombëtare shpalosi të arriturat e grave dhe atë se çka duhet bërë tutje

Insajderi / 19.10.2020

Përmes publikimit të raportit me titull  “Drejt Solidaritetit dhe Bashkëpunimit” dhe konferencës ndërkombëtare, Festivali Femart, i cili ka nisur rrugëtimin e tij të tetë me moton “Solidaritet dhe Qëndrueshmëri”, solli ditën e dytë të tij (16 tetor) me një diskutim të thellë për barazinë gjinore, me theks të veçantë nëpër institucione të kulturës por jo vetëm.

Përveç publikimit të raportit, kjo konferencë ndërkombëtare u përbë nga dy panele të ndryshme të me gra të fuqishme të Kosovës dhe jashtë saj. Ndwrsa e gjithë kjo erdhi nën modelimin e shkëlqyer të Donika Eminit.

Në publikimin e raportit, pjesëmarrëse ishin  ministrja e Kulturës, Rinisë dhe Sportit – Vlora Dumoshi, Nasrin Pourghazian – Zëvendëse e Shefit të Misionit, Shefe e Bashkëpunimit për Zhvillim dhe Gresa Rrahmani – autore e raportit.

Raporti i publikuar nga Femart, sjellë në pah edhe njëherë neglizhencën e institucioneve karshi zbatimit të ligjit për barazi gjinore.

Në lidhje me këtë, ministrja e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Vlora Dumoshi, e cila edhe bëri hapjen e këtij publikimi, tregoi se e ka lexuar me vëmendje këtë raport dhe e ka shikuar me kujdes analizën që është dhënë. Ajo tha se ky raport është i mirëseardhur dhe pritet të merret parasysh në aspektin e përmirësimit, teksa tregoi përvojën e saj dhe punën disa vjeçare në shkollimin e grave.

“Nëse e shohim historikisht, roli i gruas në vend, lë për të dëshiruar, por këtë duhet ta qesim në dy rrafshe, rrafshi i parë është sa janë gratë të gatshme të marrin vende udhëheqëse. E pash që në raport ka dalë që në ligjet e institucioneve tona nuk shkruhet që edhe gruaja duhet të marrë pjesë, mendoj që është ligji për barazi gjinore dhe kushtetuta dhe besoj që në ligje të mos ceket as mashkulli as femra, pra të jemi të barabartë”, ka theksuar Dumoshi.

Ajo tutje ka folur për institucionin që e drejton dhe në lidhje me numrin e grave që punojnë aty.

“Në MKRS diku prej 579 punonjësve ne kemi 252 gra, kemi tri drejtoresha dhe kemi udhëheqëse të divizioneve të ndryshme. Në institucione kemi pas dy gra udhëheqëse, tash kemi një pasi që, njërës i ka kaluar mandati”, pohoi ministrja.

Ndërsa si një pjesë të rëndësishme që ajo e ceku, është që problemi përveç të tjerash qëndron edhe te gratë, pasi që, sipas saj, gratë nuk mbështesin gratë.

“Si pjesë e stafit të ish-qeverisë, kam parë që në pjesë të ndryshme të ndërmarrjeve publike ka pas shumë pak gra që kanë konkurruar në pozita të larta, dhe sfida që e shohë është që gratë nuk i mbështesin gratë. Nisim nga votimet e tutje, pra ne duhet ta mbështesim njëra tjetrën. Kudo që menaxhojnë gratë institucioni është më i mirë, pasi që, e marrin punën me seriozitet”, u shpreh ajo.

Duke theksuar kënaqësinë që është pjesë e këtij edicioni të Femart, Nasrin Pourghazian – Zëvendëse e Shefit të Misionit, Shefe e Bashkëpunimit për Zhvillim, u shpreh e lumtur për këtë raport derisa ajo foli në përgjithësi për energjinë pozitive dhe të rinjtë kreativ që i ka takuar në këtë festival.

“Jam e lumtur që solidariteti dhe bashkëpunimi janë kryefjalët e këtij eventi. Personalisht jam fanse e madhe e artit por mendoj që solidariteti është shumë i rëndësishëm kur dëshiron të ndryshosh qasjen në shoqëri”, theksoi ajo.

Pas kësaj hyrje, i erdhi radha edhe pjesës kryesore të ngjarjes. Publikimi i raportit, erdhi me një prezantim fantastik nga autorja Gresa Rrahmani.

Rrahmani sqaroi në detaje të gjitha pikat e përmbledhura në këtë hulumtim dhe sfidat nëpër të cilat kaloi ajo me bashkëpunëtorët, duke pas parasysh këtu edhe kufizimet që erdhën si pasojë e parandalimit të pandemisë COVID-19.

Autorja fillimisht tha se ky është një produkt i komunitetit e jo vetëm i saj.

“Qëllimi i hulumtimit fillimisht ka qenë kur jam takuar me Zanën kemi dashtë me e pa kur gratë arrijnë në pozita të pushtetit dhe vendimmarrëse, atëherë çfarë ndikimi ka kjo për shoqërinë, a ndikon kjo në përmirësimin e grave tjera, personave me aftësi të kufizuara, komunitetit LGBTI, e kështu me radhë. Rrjedhimisht me këtë jemi nis dhe gjatë hulumtimit e kemi parë që situata nuk është ashtu siç kemi mendu, dhe e kemi parë që gratë janë shumë pak në pozita drejtuese”, theksoi ajo.

Ajo tregoi se për arsye se fusha e kulturës është shumë e gjerë, atëherë janë fokusuar vetëm në institucionet brenda Ministrisë së Kulturës, që janë: Teatri Kombëtar i Kosovës, Galera Kombëtare e Kosovës, Galeria Qafa,  Ansambli Shota, Filarmonia e Kosovës, Qendra Kinematografike e Kosovës…

“Kritika feministe ka vënë në pah dy ndarje shumë të rëndësishme të cilat janë përdorur gjatë hulumtimit, ndarja publike dhe private”, pohoi ajo, derisa theks të veçantë i dha edhe ligjit për barazi gjinore.

“Ligji për barazi gjinore paraqet barazinë prej 50% në të gjitha institucionet, do të thotë, coftë në ministri coftë në institucione të kulturës, gratë pritet të jenë 50%, dhe obligohen që të gjitha institucionet të punojnë në këtë drejtim”, u shpreh Rrahmani.

Pas këtij prezantimi, diskutimi u hap edhe për publikun ku aty patën rastin të paraqesin mendimet dhe kritikat e veta të gjithë pjesëmarrësit.

Me shumë pak minuta pauze, Në Teatrin Oda, ku u mbajt krejt kjo ngjarje, filloi edhe konferenca ndërkombëtare me dy panele.

“Përfaqësimi i grave në shoqëri civile, media dhe institucione të kulturës” – Perspektiva ndërkombëtare dhe vendore

Paneli i parë u përbë nga Tenzin Dolke – Aktiviste dhe Feministe, Blerta Basholli – Drejtoreshë e drejtorisë së kulturës në komunën e Prishtinës, Nermina Mahmuti- Drejtoreshë Ekzekutive, Fondi për zhvillim komunitar dhe Lian Bell – Artiste.

Fillimisht përmes Zoom, u lidhen Tenzin Dolke – Aktiviste dhe Feministe dhe Tijana Simić LaValley – Drejtore e programit në OJQ “Të drejtat e grave” dhe aktiviste për të drejtat e grave, të cilat paraqitën perspektivat e tyre në aspekt me temën në fjalë.

Teksa Nermina Mahmuti dhe Blerta Basholli, derisa komentuan raportin e publikuar, ato treguan edhe përvojat e tyre, dhe projektet të cilat janë në ndihmë të grave.

“Përfaqësimi i grave në shoqëri civile, media dhe institucione të kulturës në Kosovë”

Ishte paneli i dytë i cili përbëhej nga: Saranda Bogujevci – Anëtare e Parlamentit të Republikës së Kosovës, Valdete Idrizi – Anëtare e Parlamentit të Republikës së Kosovës, Ivane Petronic Vanovac – Radio KM, Luljeta Demolli – Drejtoreshë Ekzekutive – Qendra Kosovare për Studime Gjinore dhe Tijana Simić LaValley – Drejtore e programit në OJQ “Të drejtat e grave” dhe aktiviste për të drejtat e grave.

Ky diskutim nisi me dy deputetet në Kuvendin e Kosovë, Valdete Idrizin dhe Saranda Bogujevci, të cilat përmes zbërthimit të raportit, edhe njëherë dhanë gjithë energjinë e tyre në ndihmë ndaj grave dhe në promovimin e tyre.

“Unë personalisht gjithmonë do të jem dhe jam në përkrahjen e grave, atë minutë që nuk do të jem, nuk do ta bëjë asnjë punë të mirë në këtë shoqërinë tonë”, tha Idrizi.

Ndërsa deputetja Bogujevci, pati një kërkesë sa i përket shpërndarjes së raportit.

“Ky raport duhet të dërgohet edhe në komisionin për barazi gjinore që kemi në parlament, por njëjtë edhe në grupin e grave dhe të shpërndahet të te gjithë deputetët. Mendoj që ka elemente të rëndësishme brenda raportit që duhet me i pa edhe në nivel parlamentar”, tha ajo, duke aluduar se kjo hap rrugë edhe për diskutim përbrenda parlamentit.

Ky raport, ishte prurje e re në vend, teksa Femart, vazhdon të sjellë edhe ditët në vijim gjëra interesante e të reja, gjithmonë në të mirën e komunitetit këtë edicion të tetë, ashtu sic ka bërë edhe edicionet e kaluara.

Kujtojmë se edicioni i tetë i FemArt përkrahet nga:

Donatorët: Bashkimi Europian, Koalicioni i Kosovës për Pajtim, Ambasada e Suedisë në Kosovë/Agjencia Suedeze për Zhvillim Ndërkombëtar – Sida, Fondi për Zhvillim Komunitar – CDF, Kvinna till Kvinna, UNFPA, Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Komuna e Prishtinës, Cfd, Ambasada Amerikane në Kosovë, Koalicioni K10.

Përkrahësit Institucional dhe medial: Teatri Oda, Biblioteka Kombëtare e Kosovës, Fakulteti i Arteve – Universiteti i Prishtinës, Etno Fest, Hapu – Festivali i Artit në Hapësirë Publike, KultPlus, Selman Netëorks, Rikon, Frutomania, Dukagjini, mik-mik, T-shirt collective, Blue Taxi, Ymalko.

129018777_10224000977629532_418200581225209010_o

Feministička prolećna škola 2020. – Virtuelno u drugom delu

01 – 03. 12.2020.
Od 1. do 3. decembra 2020. godine održan je drugi deo Feminističke prolećne škole za Kosovo i Srbiju. Za razliku od prethodnih godina kada su devojke sa Kosova putovale u Srbiju, zbog situacije sa Covid-19 ovaj deo je održan online kao mera zaštite zbog pogoršanja pandemijske situacije u regionu.

Tri dana zaredom, devojke sa Kosova i iz Srbije, virtuelno su se okupljale da slušaju predavanja divnih govornica, koje su uspele da zadrže interesovanje učesnica do poslednjih minuta sesija. Iako „na daljinu“, mlade žene – učesnice škole bile su prilično interaktivne u potrazi za informacijama, radeći u grupama i postavljajući vrlo bitna pitanja.

Predavačice Anita Pantelić, Marijana Stojčić, Marijana Toma i Ajna Jusić razgovarale su sa učesnicama škole o sledećim temama: „Istorija položaja i organizovanja žena u drugoj polovini 20. veka u bivšoj Jugoslaviji“; „Feministički pristup pravdi: Rezolucija Saveta bezbednosti UN 1325 i Ženski sud“, „Mehanizmi tranzicione pravde“ i „Zaboravljena deca rata“, posvećena deci rođenoj nakon što su njihove majke preživele seksualno nasilje tokom poslednjih ratova, u Bosni i Hercegovini.

Treći dan sesije završen je rezimiranjem utisaka i evaluacijom učesnica koje su bile izuzetno zadovoljne informacijama razmenjenim tokom ova tri dana i sa nadom da će se uskoro ova grupa i fizički sastati, kao što su obećale organizatorke FSS iz Srbije.

Posebna zahvalnost organizatorkama iz „Alternativnog centra za devojke“ iz Srbije, za njihov profesionalni rad što je ovaj sastanak protekao dobro i što su tehničke prepreke lako prevaziđene.

Projekat „Mlade žene grade mir na Kosovu i u Srbiji“ sprovodi se u saradnji „Artpolis – Centar za umetnost i zajednicu“ i „Alternativnog centra za devojke“, uz podršku Evropske unije na Kosovu i fondacije Kvinna till Kvinna.

#FSS#FeministSpringSchool#ShkollaPranveroreFeministe#FeminističkaProlećnaškola#YoungWomenBuildPeace2020#EU#KCR#Artpolis
#AlternativniCentarZaDevojke

kcr

Koliko jezika govoriš, toliko vrediš

Nora Bezera

Ova rečenica me je kao bilingvalno dete pratila ceo život. Nije me proganjala, pratila je moj tempo života između dva grada i dva naroda.

Da vam se predstavim, ja sam Nora, Albanka koja je rođena i koja je 27 godina živela u Beogradu. A sada, sa 32 godine pokušavam da izgradim porušene mostove između dva naroda koji žive tako blizu, a ipak tako daleko! 

Pitate se kako je to moguće uraditi u situaciji opšteg kolektivnog ludila na Balkanu? Pa, počeću od početka…

Bilo je to pre tačno 13 godina. Tada sam bila maturant 12. beogradske gimnazije. Vrzmalo mi se po glavi šta da upišem, koji fakultet, šta dalje?? I tako, malo na nagovor mame, a mnogo više slučajno, odlučim da upišem albanski jezik, ni ne zamišljajući da će mi baš ovaj izbor promeniti život za 180 stepeni. Ko bi to tada mogao da pomisli? Upisala sam maternji jezik, šta bi moglo toliko da se promeni!? 

Posle 4 godine studiranja, kroz posao, upoznala sam danas svoju najbolju prijateljicu Jelenu! Upoznale smo se na privatnim časovima albanskog jezika, polako smo počele da sarađujemo i na drugim važnim projektima i zbližile se toliko da smo poslate najbolje drugarice! Jedno od najboljih i najvećih istraživanja koje smo sprovele jeste o jezičkim pravima na Kosovu. Zašto mi se život promenio sa Jelenom?! Jelena me je zapravo naučila da razmišljam kritički i objektivno, a da ipak sačuvam osećanja i subjektivnu stranu kroz priče koje je ona čula po Kosovu, što od Srba, što od Albanaca, a koje mi je prepričavala nakon svakog njenog putovanja na Kosovo. To su bile priče o svakodnevnim zajedničkim mukama svih nas.

Onda sam 2015. godine dobila posao u Prištini. Počela sam da radim kao prevodilac. Radeći kao prevodilac upoznala sam puno različitih ljudi iz različitih zajednica, vera i kultura. Upravo tu se moj život obogatio. Mnogo sam vremena provela razgovarajući sa pripadnicima nevećinskih zajednica na Kosovu o njihovim običajima i tradicijama. Slušala sam o njihovim slavljima, ali i o problemima koji sve nas svakodnevno muče. Sa njima sam naučila da saslušam njihove probleme, boli, radosti, ali i da budem saslušana. Da ljudski i dobronamerno razgovaramo o svemu. Da pružamo priliku da jedni druge bolje upoznamo i razumemo. Tako smo počeli da gradimo jedan naš mali raj svih zajednica na Kosovu i radovali smo se svakom zajedničkom putovanju. Mi smo zapravo toliko različiti, a istovremeno toliko slični.

Prevodila sam sastanke sa visokim zvaničnicima, ali nisu ti sastanci oni koji su najteži. Sudbine običnih ljudi su bile te od kojih mi je prosto zastajao dah, od kojih su nestajale reči, a moj „prevodilački mozak“ se prosto gasio. Prevesti nečiju bol, tugu, patnju, čežnju za nekim, je najteži i najodgovorniji deo mog posla.

Dosta puta sam bila u situacijama, kada prosto nisam mogla da prevedem priče običnih ljudi, koje su toliko bile potresne za mene, da mi se grlo stezalo, a oči punile suzama. Možda će to nekome delovati neprofesionalno, ali je prosto jače od mene, kada čujem i razumem, saosećam sa drugom stranom, da ostanem potpuno bezosećajna.

Jedna od njih je ispovest silovane žene koju je čitala Igbale Rogova na jednom od sastanaka. Ispovest je bila toliko bolna, tim pre što sam i ja žena. U tim trenucima prosto, nisam imala snage da nastavim da prevodim, nisam mogla da obuzdam emociju koja me je savladala. Suze su krenule niz lice, ruke podrhtavale, i hvala bogu, Igbale je završila sa strašnim izlaganjem. To je bio prvi put da se direktno suočavam sa strašnim sudbinama ljudi na Kosovu.

Drugi put, nisam bila u ulozi prevodioca, i dobro je što nisam. Na Jelenin poziv prisustvovala sam konferenciji koja je organizovana na temu ubijenih i otetih novinara tokom i nakon rata na Kosovu. U istoj prostoriji sede porodice albanskih i srpskih novinara, kojih više nema. Niko od njih ne zna šta se tačno dogodilo njihovim najmilijima i dele istu patnju i tugu. Njihovi pogledi, puni nade da će ipak posle toliko vremena saznati nešto o njima. Na njihovim licima nije pisalo ja sam Srbin ili Albanac, na njihovim licima su samo tužne oči koje se prisećaju muževa, očeva, braće… Bol im je ista! Dostojanstveni u svom bolu, traže davno izgubljenu istinu. Kada je Jelena počela da priča, težina njenih reči je pala na mene, tim pre što je Jelena moja „starija sestra“. Videla sam i osetila sa kojim bolom i saosećanjem ona govori na tu temu. Znam koliko je truda uložila da se jednako govori o obe strane i znam da su je, ma koliko da je stručna u poslu koji radi, preplavile emocije zbog strašnih i teških sudbina. Bilo mi je teško, a znam da je njoj još teže dok govori. Gledala je pravo u mene i ma koliko da sam bila na ivici da zaplačem, morala sam da ostanem jaka, jer je Jelena to tražila od mene. Završilo se!

Kažu da ako pričaš sa čovekom na jeziku koji on razume, to odlazi u njegovu glavu. Ako pričaš sa čovekom na njegovom jeziku, to odlazi u njegovo srce. Snažno verujem da je moja najveća vrednost i prednost što danas i sa Srbima i sa Albancima mogu da vodim dijalog, da razumem i da budem shvaćena. Odrastanje ʽna sred mostaʼ naučilo me je da posmatram, slušam, pokušam da shvatim sve one ljude koji njime prolaze. Poznavanje oba jezika mi je otvorilo mnoga vrata, približilo mnoge dobre ljude sa kojima se družim i sarađujem.

Znanje jezika nam omogućava da spoznamo različite poglede, da napredujemo, a ne da stojimo na istom mestu, da pomoću njega sklopimo prijateljstva svuda. Da bolje razumemo jedni druge, u teškim i radosnim trenucima.

Nora Bezera rođena je 09.10.1987. u Beogradu. Dvanaestu beogradsku gimnaziju završava 2007. godine i iste godine upisuje Filološki fakultet Univerziteta u Beogradu, odsek za albanski jezik. Diplomirala je 2011. godine. Iste godine upisuje master studije, smer: jezik, književnost, kultura, na Filološkom fakultetu, koje završava 2012. godine sa prosečnom ocenom 10.00.

Doktorske studije na Filološkom fakultetu upisuje 2012. godine, ali ih nije nastavila. Kao lektor na Katedri za albanologiju radi od 2017. godine. Prevodilaštvom se aktivno bavi od 2010. godine i sarađuje sa mnogim agencijama i nevladinim organizacijama na Kosovu i u regionu

Peer to peer SRB-0000

PEER-TO-PEER – Kulturne manifestacije

Zasnovan na logici direktnog povezivanja ljudi „People-to-People“ (P2P) koja teži stvaranju mogućnosti za direktan kontakt između sukobljenih grupa u cilju promovisanja međusobnog razumevanja, poverenja, empatije i društvenih veza.

Aktivnosti su dizajnirane da prate logiku P2P povezivanja: razumeti-ceniti-sarađivati, čime se uspostavljaju odnosi između interesa korisnika i ciljeva aktivnosti.  

Za više informacija o aktivnostima kliknite na link: