106361071_297246918319714_2850792573874136175_n

Radio Kfor -“ARTPOLIS” MODEL I PUNËS NË EKIP MULTIETNIK DHE SHEMBULL I NJË TË ARDHME MULTIETNIKE

29 Qeshor, 2020

“Nuk është e mjaftueshme të flasim për paqen, duhet besuar në të dhe duhet punuar për të”, kështu ka thënë, Eleanor Roosevelt, e ata që punojnë çdo moment për paqen janë edhe komuniteti i organizatës joqeveritare “Artpolis”, që funksionon që nga viti 2004, duke vënë në jetë tre shtyllat kryesore: Promovimin e Artit, Kulturës dhe Bashkëjetesën Multietnike, duke përdorur dialogun social si dhe teatrin si mjete për promovimin e diversitetit shoqëror në Kosovë. Përgjegjësja për marrëdhënie publike nga “Artpolis”, Venera Ismaili, për Radio KFOR-in shpalosi vizionin që ka organizata në fjalë: “Ne kemi si vizion që të krijojmë një shoqëri e cila është e bazuar në vlera feministe, gjithmonë përmes teatrit dhe kulturës . Pastaj duke bërë fuqizimin e grave dhe të rinjve, që këta të jenë nxitës dhe shtytës për ndryshime shoqërore në Kosovë e rajon.  Në të gjitha aktivitetet ne tentojmë dhe synojmë që të ketë një gjithë përfshirje: gra, burra, vajza, djem të komunitetit shqiptar, serb, rom, boshnjak, turk … të të gjitha komuniteteve që jetojnë në Kosovë si dhe me gjithëpërfshirje nënkuptojmë edhe përfshirjen e personave me aftësi të kufizuara. Gjithëpërfshirja e tyre nuk është vetëm nëpër trajnime, por edhe në punë e aktivitete të tjera ku ata përfshihen si vullnetar e rast konkret e kemi festivalin FemArt”.

I përfshirë në aktivitete multietnike që organizon në vazhdimësi “Artpolis”, është edhe  Stefan Stojanoviç që vjen nga komuniteti serb , i cili për Radio KFOR-in tregon përvojën e bashkëpunimit ndëretnik me shqiptarë e komunitete të tjera: “Unë jam pjesë e “Artpolis” për rreth 5 vite dhe kam bashkëpunuar me të gjitha komunitetet në Kosovë dhe nga të gjitha këto bashkëpunime kam përvojë të shumë të mirë dhe kujtime shumë të mira. Ne tani jemi bërë miq dhe mbajmë kontakte me njëri-tjetrin. Së bashku kemi punuar në shumë projekte, veçanërisht në ato që kanë lidhje me artin, aktrimin e muzikën. Kam bashkëpunuar në një projekt në lidhje me sektorin e IT-së me shqiptarë dhe romë, nga të cilët kam përvojën më të mirë. Mësuar nga përvoja e vjetër mund të them vetëm se të gjithë jemi njerëz dhe duhet t’i japim njëri-tjetrit një shans. Në fillim të gjithë mund të jemi skeptikë, por kur njerëzit takohen me njëri-tjetrin, ata madje bëhen miq.”
Ndërsa, Muhamet Ademi, 20 vjeçar që vjen nga komuniteti egjiptian në Kosovë, përveç eksperiencës së mirë që ka pasur me komunitetet e tjera në “Artpolis”, përmes frekuencave të Radio KFOR-it ka e edhe një mesazh: “Falë ‘Artpolis, kam bërë një shoqëri shumë të madhe jo vetëm të komunitetit tim por edhe plot komunitete të tjera si serb, shqiptar e etni të tjera . Bashkëpunimi mes të rinjve të të gjitha komuniteteve në Kosovë, është çelësi i suksesit për një të ardhme më mirë për të rinjtë në Kosovë”.

Megjithëse pandemia e shkaktuar nga ‘Covid-19’, ka ndaluar shumë aktivitete gjithandej botës “Artpolis”, nuk ka ndaluar asnjëherë me aktivitete multietnike por të njëjtat janë zhvendosur online. Ndër to janë edhe klubet teatrale nga projekti me 20 shkollat kampione të Kosovës,  nxënësit e të cilave vazhdimisht kanë sjell performanca online si dhe janë mbajtur trajnime  po ashtu online, më nxënës që vijnë nga të gjitha komunitetet në Kosovë.
Qendra “Artpolis” po vazhdon të mbetet model i punës në ekip multietnik dhe shembull i një të ardhme multietnike në Kosovë.

Abdula 1

Të sigurt. Në shtëpi

Maj 2020

Kohë të pabesueshme. Në vetëm disa muaj, gati i gjithë njerëzimi u izolua. Brenda shtëpive të tyre. Do të duhet shumë reflektim për të qenë në gjendje të kristalizojmë të gjithë mësimet dhe njohuritë që të gjithë ne i kemi fituar në këto kohë mjaftë të çuditshme. Ndërkohë, kemi dëgjuar për shumë raporte për ringjalljen e natyrës, pasi ne, njerëzit, kemi qenë më të qetë se zakonisht…

Me fuqinë e frikës sonë, në një mjedis armiqësor, jemi të detyruar të qëndrojmë aty ku ne në të vërtet i përkasim – në shtëpi. Po e rizbulojmë lirinë tonë nga lidhjet e jashtme që i kemi perceptuar si pjesë të domosdoshme të ditëve tona. Po e rizbulojmë rehatinë e vendit ku jemi të detyruar të qëndrojmë. Rizbulojmë detyrat tona ndaj atij vendi. Paskemi munguar, shtëpi.

Sa e rëndësishme në këto kohë të brishta është të kujtoni ata që kanë humbur luksin e një vendi të sigurt të quajtur “shtëpi”; miliona refugjatë në kampe afër kufijve, shumë më shumë PZHBV, thjesht në pamundësi që të kthehen në shtëpi, dhe një numër i madh i njerëzve të pastrehë, anë e mban botës, që asnjëherë nuk kanë pasur një ndjenjë të tillë të përkatësisë në një vend. Gjithashtu t’i kujtojmë ata që në momente të tilla ndjehen të braktisur; në fillim të “panikut nga pandemia”, një gazetar nga Graçanica, Kosova qendrore, shkruan:

Në një kohë kur pothuajse e gjithë bota është në panik për përhapjen e Covid – 19, për të cilin nuk dihet shumë, pyetja ime është: kujt i përkasin serbët nga Kosova qendrore? Kë ta kontaktojnë dhe kë ta dëgjojnë? Në fakt, pyetja e vërtetë është – a interesohet dikush për ta?

Një ndjenjë e tillë e mos përkatësisë është pasojë e marrëdhënieve armiqësore për një kohë të gjatë në mes të qeverive me të cilat jeta e këtyre njerëzve të zakonshëm ka të bëjë; në Prishtinë, dhe në Beograd. Ky është një tregues i vogël i nevojës për krijimin e marrëdhënieve midis të dyja palëve. Otro mundo es possible; në këto kohë të çuditshme kemi zbuluar që, nëse investojmë pak vullnet dhe kreativitet, është e mundur që të bëjmë shumë gjëra ndryshe, më mirë.

Natyrisht, kjo situatë do të marrë fund, dhe shumë thonë që bota nuk do të jetë më e njëjtë. Ne nuk e dimë se si do të duket, por e dimë se do t’i kthehemi botës së jashtme, dhe nxitimi ynë kaotik në mes të jetës sonë “të brendshme” dhe “të jashtme”, do të vazhdojë. Dhe le të jetë kështu, të tillë jemi ne, njerëzit; kemi nevojë për një vend që ta quajmë shtëpi, por të etur për të eksploruar gjithçka jashtë asaj shtëpie. Por, mbani në mend se vetëm për shkak se ne, njerëzit, nuk po e shqetësojmë atë, natyra po ringjallet… Dhe gjithashtu mbani në mend – ju nuk keni ngecur në shtëpi, ju jeni të sigurt aty. Duroni, edhe disa ditë të tjera…

Abdullah b. FERIZI
për KCR. Maj 2020
Abdullahu është nga Mitrovica, jeton në Fushë Kosovë dhe për njëzet vitet e fundit është i angazhuar në kontributin e tij për paqe në Kosovë dhe më gjerë.

Ky publikim është bërë me ndihmen e Zyrës së bashkësisë Evropiane në Kosovë. Mendimet e shprehura në këtë raport janë vetëm nën përgjegjësi të OJQ-së AKTIV dhe anëtarëve të Koalicionit Kosovar për Pajtim dhe nuk mund të merren si mendime të bashkësisë Evropiane.

Darko

Themelet e procesit të pajtimit duhet të ndërtohen në mes të komuniteteve lokale

28.04.2020

Darko Dimitrijeviq është kryeredaktori i radios “Gorazhdevac”. Jeton dhe vepron në po këtë vend me të njëjtin emër, afër Pejës. Ai tash një kohë të gjatë është gazetar, aktivist i OJQ-ve dhe aktivist për të drejtat e njeriut. Gjatë karrierës së tij, ishte kryetar i Shoqatës së Mediave të Kosovës dhe më pas kryesues i Këshillit Konsultativ për Komunitete. Ai ka fituar disa çmime prestigjioze të gazetarisë në Serbi.


Atë mëngjes Bjeshkët e Nemuna u ndriçuan me rrezet e para të diellit. Gjatë dy dekadave të fundit kam punuar në shumë programe dhe aktivitete, mirëpo kurrë nuk kam qenë aq i ngazëllyer sa atë mëngjes. Derisa po pija kafen e parë të mëngjesit dhe mendoja për ditën në vijim, bashkëshortja dhe vajzat e mia më njoftuan se ishin gati për t’u nisur. Ngazëllimi është i madh, hera e parë që shkoj me fëmijët e mi në një ekskursion ndëretnik. Këtë herë, nuk do të shkojmë me makinë, por me autobus.  Fqinjët tanë arritën me fëmijë. Edhe ata donin të ishin pjesë e këtij ekskursioni të pazakontë. Në qendër të Gorazhdecit hipëm në autobus, shikimet e udhëtarëve që kanë ardhur tashmë nga fshati fqinj janë kurioze dhe të drejtuara drejt nesh. Me një tundje koke dhe buzëqeshje, përshëndetëm njëri-tjetrin…

Pas një vozitje të shkurtër, arritëm para muzeut të qytetit në Pejë, ku ende ngurojmë të njoftohemi mirëpo me grupin e përbashkët vizituam muzeun. Eksponatet në muze janë monoetnike dhe pasqyrojnë vetëm trashëgiminë e komunitetit shumicë, kështu që nuk kishte shumë tema për dialog. Në Manastirin e Deçanit na priti një kuratori cili para së gjithash, pjesës shqiptare të grupit ia tregoi historinë e manastirit, ku më pas vazhduam rrugën për në Prizren. Kemi gjithë ditën para nesh. Pasi vizituam monumentet fetare dhe historike dhe të gatshëm për të shkuar për drekë, u ulëm jo larg urës së gurit për të përmbledhur përshtypjet dhe për t’u njohur më mirë. Tashmë gjatë drekës ishim përzier dhe biseduam për tema të ndryshme. Punëtorët e arsimit, nënat me fëmijë dhe të rinjtë që ishin pjesë e këtij grupi gjetën tema të përbashkëta.

Pas një dite dinamike dhe njohjesh të reja, autobusi u nis për në Pejë. Pasagjerët nuk janë më aq të qetë. Kishte shaka dhe të qeshura në pjesën e përparme ndërsa në pjesën e pasme në mesin e të rinjve dëgjoheshin hitet e huaja.

Duke përmbledhur përshtypjet, mendimet enden përsëri në vitet e pas luftës. Atëherë kur pa një ndërmjetësim të gjatë dhe të vështirë diçka e tillë ishte pothuajse e paimagjinueshme.

Menjëherë pas luftës, Fabricio, një italian, me organizatën e tij erdhi në Gorazhdec dhe filloi të punojë për pajtimin në mes të serbëve dhe shqiptarëve. Gjatë asaj periudhe, vetëm dikush me një përvojë të gjerë mund të bënte një gjë të tillë.

Shpesh, atëherë, ne si 20-vjeçar kalonim kohën me Fabricion dhe kolegët e tij. Shoqëroheshim deri në orët e vona me pije dhe kitarë, e gjatë ditës me skarë. Shokët tanë të rinj italianë kishin grup të njëjtë edhe në qytet. Rreth dhjetë prej tyre ishin nga fshatrat përreth, por edhe nga qyteti. Në atë kohë, ishin të paktë ata që ishin të gatshëm të takonin dikë që i përkiste një kombi tjetër. Vetë rrethi, i cili menjëherë do t’i jepte epitetin e tradhtarëve, kishte një ndikim të madh.

Fabricio arriti disi të na bashkojë. Ai arriti ta dëgjojmë njëri-tjetrin. Të nisemi nga vetvetja, të përballemi me njëri tjetrin dhe me vetveten. Për disa vite me radhë, çdo javë mbajtëm grupe të fokusit për të folur për të kaluarën dhe atë që mbijetuam si fëmijë gjatë luftës. Disa nga këto “Rrëfime” nuk ishin të lehta për t’u dëgjuar, por ato na afruan. Filluam ta vlerësojmë dhe respektojmë njëri-tjetrin.

U bëmë miq të cilët së bashku shkojnë për piknik dhe kalojnë kohën së bashku. Sot, të gjithë pjesëtarët e kësaj historie janë personalitete që kanë arritur diçka, prindër… Të gjithë mësuan mësimin më të rëndësishëm në jetë “të vlerësojnë atë që kanë” dhe të respektojnë të tjerët.

Fabricio u largua nga Kosova kohë më parë. Një autobus që bartë një grup të ri njëzet vite më vonë është një nga të paktët me pasagjerë të tillë të larmishëm që janë nisur diku me një qëllim të qartë.

Duke u larguar nga Prizreni mendoja: a do të kenë fëmijët e mi, kur të rriten edhe pak, mundësinë të takojnë një “Fabricio” i cili do t’i mësojë ata të vlerësojnë atë që kanë dhe respektojnë të tjerët dhe të njihen me rrethin në të cilin jetojnë.

Optimizmi më tradhton, nuk mendoj se ata do të kenë një mundësi të tillë sepse rrethanat në këtë drejtim janë shumë më të vështira se 18 vite më parë, ku në këtë drejtim pothuajse asgjë nuk po ndodh në nivelin lokal. E gjitha është fokusuar në iniciativat e institucioneve qendrore të Kosovës dhe politikanëve, që në këtë rast kanë të vetmin motiv mbledhjen e poenave politik.

Disa qytete, të tilla si Gjakova, janë akoma edhe sot të ndaluar për serbët, si edhe fshatrat si fshati Mushtishtë nuk bëjnë përjashtim.

Përveç dialogut, pajtimi është një nga fjalët më të kushtueshme sot në Kosovë dhe vendet e Ballkanit Perëndimor. Shpesh, me “pajtimin” tregtohet në aspektin politik. Shpesh, me “pajtimin” qeveriset dhe manipulohet. Është një fjalë që shumë shpesh është e zëshme e që duhet të jetë e pazëshme dhe ndonjëherë, larg publikut nëse temat janë të ndjeshme dhe lehtë të manipulueshme. Përmes kontekstit të pajtimit, prolongohet tema “Përballja me të kaluarën”, e cila përmendet në këto zona tona për tetë vitet e fundit. Zyra e Presidentit të Kosovës ka themeluar një Komision për të Vërtetën dhe Pajtimin, i cili përveç sa më sipër, ka filluar punën në tre drejtime. Grupet punuese për “E drejta për të vërtetën, “E drejta për drejtësi”, “E drejta për kompensim” dhe grupi punues “për të eleminuar dhe parandaluar përsëritjen e shkeljeve të të drejtave të njeriut”.

Duke i përcjellë lajmet mbi këtë temë dhe duke marrë parasysh të gjitha këto fakte, secili njeri do të pyes veten nëse kjo është e mjaftueshme? A jemi gati të “paguajmë” biletën e rrugës së pajtimit? Çdo proces ndërtohet nga themeli, po ashtu edhe pajtimi, i cili duhet të ndërtohet në nivel lokal. Rruga që çon nga autoritetet qendrore në Prishtinë drejt institucioneve lokale është një rrugë në të cilën pothuajse me siguri mund të pësojmë një “aksident”, për shkak të cilit përkundër investimeve të mëdha nuk do të arrijmë në destinacionin tonë. Liderët e tanishëm politikë, për të marrë sa më shumë vota, e përdorin nacionalizmin, patriotizmin kombëtar dhe shpesh shovinizmin, gjë që është në kundërshtim të madh me procesin e pajtimit. Pajtimi përmendet në mënyrë deklarative, ndërsa në rrethet e mbyllura partiake në të shumtën e rasteve gjithçka keq e më keq thuhet për palën tjetër.

Kështu që të punosh me njerëz të thjeshtë në nivel lokal është rruga e vetme e sigurt dhe pa dhimbje për një proces të pajtimit të suksesshëm. Një ekskursion në të cilin kam marrë pjesë së fundmi me fëmijët e mi, por edhe kujtimi për kohën e kaluar e dëshmojnë qartë këtë. Themelet e një procesi të tillë nuk mund të jenë të shëndosha nëse ato ndërtohen në nivel qendror. Institucionet qendrore duhet të jenë një ndërmjetës dhe promovues i procesit në mes të komuniteteve lokale. Fokus grupet duhet të organizohen në të gjitha sferat e shoqërisë siç janë liderët lokalë, viktimat e luftës, bujqit, mësimdhënësit dhe  profesionistët e kujdesit shëndetësor…

Për këtë proces është e nevojshme të ndërtohen themelet në nivel lokal, midis komuniteteve. Procesi duhet të jetë gjithëpërfshirës, me grupe të fokusit ku marrin pjesë profile të ndryshme të shoqërisë. Ndërmjetësit duhet të jenë njerëz që kanë përvojë dhe njohuri të gjerë në këtë fushë. Pa këtë model dhe drejtimin e procesit të pajtimit, për të cilin aktualisht nuk ka gatishmëri, ne do të mbetemi për një kohë të gjatë skllevër të pajtimit deklarativ dhe skllevër të politikës.

Darko Dimitrijeviq

Ky botim u prodhua me mbështetjen financiare të Bashkimit Evropian. Përmbajtja e tij është përgjegjësia e vetme e autorit, dhe nuk pasqyron domosdoshmërisht pikëpamjet e Bashkimit Evropian.

79385078_163565685021172_485533902350319616_o

Insajderi-“TRY”,shfaqja që paraqet preokupimin e të rinjve për punësim në vend

14.02.2020

Në ditët e sotme çështja dhe preokupimi kryesor i qytetarëve e sidomos i të rinjve/rejave është punësimi. E pikërisht për këtë, ditë më parë u dha një shfaqje e cila prek këtë temë e përfshin të rinj e të reja në të.

Me regji të Branislav Stankovic,  shfaqja “Try”, u mirëprit në Mitrovicën e Veriut,  pikërisht në Civic Energy Center – CEC.

Në këtë shfaqje në mënyrë të mrekullueshme është e paraqitur ballafaqimi i të rinjve me probleme të ndryshme gjatë aplikimit për punësim si dhe mënyra se si trajtohen nga personat që janë në pozita kyçe. Sipas regjisorit Branislav Stankovic, kjo temë u zhvillua me humor dhe shumë të qeshura nga publiku në sallë. Po assesi nuk kishte se si t’i mungonte në fund një diskutim i hapur me audiencën dhe personazhet.

Krejt kjo punë e madhe vjen falë organizatës Artpolis, e cila gjatë vitit 2019-të, numëron shumë shfaqje, forum teatër, debate, punëtori, e gjithçka tjetër, që mundëson involvimin e të gjitha komuniteteve që jetojnë në Kosovë dhe jo vetëm. Po ashtu, theks i veçantë është diskriminimi, i cili ishte fjala kryesore në këtë shfaqje.

Branislavi Stankovic, u shpreh shumë i lumtur që realizoi edhe një bashkëpunim me Artpolisin, ani pse tregoi që punon një kohë të gjatë me këtë organizatë.

“Jemi munduar të sjellim një shfaqje interesante dhe me një mesazh të fortë. Kjo është përcjellë me të qeshura nga publiku që edhe neve na kanë bërë të ndihemi mirë. Unë kam disa vite që punoj me Artpolisin, dhe jam shumë i lumtur për këtë”, është shprehur ai.

Ndërsa njëri nga aktorë e kësaj shfaqje, që kishte rolin e drejtorit të kompanisë, Stefan , tha se kanë punuar që të sjellin diçka të bukur. Ai tregoi për rolin e tij, dhe për punën tashmë 5-6 vjeçare që e bënë me Artpolisin.

“Unë kam pasur rolin e drejtorit të kompanisë, ku i kam përzgjedhur punëtorët e duhur për pozitat që nevojiteshin në firmë, përmes aktrimit ne prezantuam disa shembuj të diskriminimit”, u shpreh Stefan.

Branislav dhe Stefan e theksuan se kjo nuk është hera e parë që bashkëpunojnë me Artpolis, ndërsa këta të fundit e vlerësojnë shumë bashkëpunimin me ta dhe me gjithë të tjerët.

“Branislav dhe Stefan bashkëpunojnë me Artpolis prej më shumë 3 vite përmes trajnimeve për teatër, shfaqjeve me të rinj dhe shfaqjeve profesionale. Duke pas parasysh situatën në veri dhe tensionet politike të kohë pas kohëshme, ne për dallim si Artpolis kemi kontakte të mirëfillta profesionale, aktivizimi dhe miqësore me te rinj dhe artistët serb e shqiptarë në veri të Mitrovicës”, u shprehën nga Artpolis.

Nga kjo organizatë treguan po ashtu edhe për pritjen e publikut ndërsa pohuan se të pranishëm kanë qenë të rinj dhe të reja të komuniteteve shqiptare, serb, romë dhe ashkali.

E sa i përket vullnetit të kësaj organizate për të bashkëpunuar me komunitete të ndryshme, thanë se pavarësisht situatës në Kosovë ata si komunitet i aktivistëve dhe artistëve mbajnë kontakte gjatë gjithë vitit, për shumë vite me radhë, andaj bashkëpunimi i tyre me raste sfidues është çdo herë produktiv.

“Përfshirja e të gjitha komuniteteve që jetojnë në Kosovë është pjesë e misionit tonë dhe kulturë e integruar e organizatës dhe stafit të Artpolis, e kjo falë angazhimit të përditshëm për promovimin e të drejtave të njeriut përmes aktiviteteve të edukimit jo-formal dhe artistik”, përfunduan deklaratën e tyre nga organizata Artpolis.

Shfaqja “Try”  implementohet nga Artpolis – Qendra për Art dhe Komunitet në kuadër të Koalicionit të Kosovës për Pajtim dhe përkrahet nga Bashkimi Evropian në Kosovë, përmes projektit “Transformimi i perceptimeve konfliktuale përmes rritjes së angazhimit qytetar dhe komunitar në Kosovë”.

auto_74344707_150669096310831_4749148224852328448_o-1-730x4401575464314

Zëri-Shkolla Pranverore Feministe bashkon sërish gratë e reja nga Kosova dhe Serbia

04.12.2019

Me super ligjërata nga Vjollca Krasniqi, Jeta Krasniqi, Elvana Shala, Valdete Idrizi, BoydMckechnie, Luljeta Demolli, Zana Hoxha dhe Learta Hollaj, u mbajt pjesa e dytë e Shkollës Pranverore Feministe, në Prishtinë nga data 5 deri më 8 nëntor 2019. “Gratë e reja ndërtojnë paqe”, është projekti që bëri bashkë këto gra. Në prill në Zlatibor e në tetor në Prishtinë, Shkolla Pranverore Feministe, trajtoi tema si dhunën seksuale, ballafaqimi me të kaluarën më anë te feminizmit, aktivizmi i grave dhe ndikimi i tyre në shoqëri.

Interesimi i tyre njësojë sikurse pjesën e parë ishte mjaft i madh. Ato përveç që ishin dëgjuese të mira ishin edhe mjaft aktive me pyetje e diskutime. Ligjërueset, përveç ligjëratave që ua mbanin, ato edhe i angazhonin këto gra me aktivitete të ndryshme e ushtrime. Kështu, gjithçka ishte më e lehtë.

E në këtë rast, pas takimit të parë që këto gra patën në Zlatibor, gratë që vinin nga Serbia në Kosovë, ishte thjeshtë sikur të vinin tek ndonjë shoqe, pasi që, ato e kanë mbajtur miqësinë edhe nëpërmjet rrjeteve sociale, gjë që e bënë edhe më të rëndësishme këtë shkollë.
 

Përveç kësaj, gratë nga Serbia, patën rastin të vizitonin kryeqytetin. Ato ishin mjaft të interesuara që të njihen me vendet më të mira e turistike që ofron Prishtina. Për shumicën prej tyre ishte hera e parë që ishin këtu. Kjo e bënë edhe më të bukur qëllimin e kësaj shkolle, duke qenë se, ndërron ideologjinë e krijuar në aspektin jo të mirë, për Kosovën, e gjithashtu edhe për gratë kosovare që ishin para disa muajsh në Zlatibor.

Nuk kishte rëndësi më nacionaliteti, ajo që po i fuqizon këto gra është nevoja për të qenë bashkë duke u bërë kështu zë edhe më i fuqishëm në mbrojtjen e të drejtave dhe lirive të tyre.

Shkolla Pranverore Feministe, po krijojnë urën se si të njihen kulturat e të dy vendeve më mirë. Këtë e tha edhe pjesëmarrësja nga Beogradi Andjela Djokic. 

“Kjo është hera ime e parë në Kosovë dhe është shumë mirë të shohë gjëra këndej dhe të jesh në Prishtinë.Mendoj që shkolla po shkon shumë mirë, ne po bashkëpunojmë për gjëra të ndryshme këtu, po krijojmë ura se si t’i njohim kulturat tona më mirë, si ta njohim njëra tjetrën më shumë dhe po ashtu po dëgjojmë gjuhët amtare të të dyja vendeve. Unë dua të mësoj shqipen dhe po e shoh se sa mikëpritës janë njerëzit këtu. Unë dua të mësoj për historinë e Kosovës, kulturën e gjithçka tjetër. Kemi folur për pozitën e gruas këtu, të drejtat e tyre, e më e rëndësishmja për dhunimet gjatë luftës dhe çfarë kanë bërë organizatat joqeveritare për to”, tha ndër të tjera Djokic.

Kaltrina Shala nga Fondi për të Drejtën Humanitare në Kosovë, tregoi detaje për Shkollën Pranverore Feministe. Ajo theksoi se kësaj here, gratë janë shumë aktive me pyetje, duke treguar se ato duan të mësojnë më shumë se çfarë po ndodhë në Kosovë me këtë çështje.

“Për shumicën nga to është hera e parë që kanë ardhur në Kosovë dhe e kanë një lloj gëzimi që kanë pasur mundësi të vijnë në Kosovë. Janë shumë aktive në ligjërata dhe me pyetje për ta ditur se çfarë po ndodhë në Kosovë. Po ashtu edhe për dhunimet seksuale kanë mësuar shumë gjatë këtyre ditëve dhe po shihet që barrierat nacionale nuk po ekzistojnë. Është diskutuar për temat si është ajo e dhunës seksuale gjatë luftës, ballafaqimi me të kaluarën sipas perspektives feministe, aktivizmi i grave dhe ndikimi në shoqërinë tonë, si dhe krijimi i lëvizjes feministe në ish-Jugosllavi”, u shpreh Shala. 

Ky është viti i katërt që organizohet FSS apo Shkolla Pranverore Feministe, e cila është njëmundësiunike për t’i trajtuar disa çështje të ndjeshme duke i bashkuargratë e reja nga Kosova dhe Serbia, në kuadër të Koalicionit Kosovar për Pajtim.

Ky projekt implementohet në bashkëpunim me Artpolis-Qendra për Art dhe Komunitet dhe Alternativni Centarza Devojke ndërsa përkrahet nga Unioni Evropian në Kosovë dhe Kvinna till Kvinna.

https://zeri.info/kultura/310034/shkolla-pranverore-feministe-bashkon-serish-grate-e-reja-nga-kosova-dhe-serbia/?fbclid=IwAR1mBNXwMNZYB0DgIkZZ_GMd7vBme_5HyBHJ6EMvElDdhtmfUigDrmPv57o

5.

VoA – Kosovë, një koalicion synon pajtimin mes serbëve dhe shqiptarëve

11.07.2019

Në Kosovë, përfaqësues të organizatave për të drejtat e njeriut, thanë se pajtimi ndërmjet shqiptarëve dhe serbëve në Kosovë duhet të ndodhë përmes ndërtimit të një të ardhmeje të përbashkët brenda Kosovës. Këto komente u bënë gjatë fillimit të punës së Koalicionit të Kosovës për Pajtim, nismë përmes së cilës synohet nxitja e procesit të pajtimit ndërmjet komuniteteve në vend. Korrespodenti i Zërit të Amerikës Leonat Shehu përgatiti një kronikë me këtë temë:

https://www.zeriamerikes.com/a/4996337.html

4.

Koha.net – Lansohet fushata që ka për synim pajtimin mes komuniteteve

11.07.2019

Tri organizata janë bërë bashkë për të kontribuar në përmirësimin e marrëdhënieve ndër etnike në Kosovë.

“Koalicioni për Pajtim”, nga Fondi për të Drejtën Humanitare në Kosovë, dhe organizatat “Aktiv” dhe “ Art Polis”, do të synojë të arrihet paqja e qëndrueshme dhe pajtimi në Kosovë.

Drejtori ekzekutiv i Fondit për të Drejtën Humanitare në Kosovë, Bekim Blakaj, tha se përmes këtij bashkëpunimi po synohet që të zbardhet e vërteta.

Kjo iniciativë është mirëpritur dhe mbështetet nga Bashkimi Evropian.

Zyrtarë të BE-së, të pranishëm në këtë konferencë, kanë thënë se është e rëndësishme që të merren iniciativa të tilla dhe se Kosova duhet të marrë shembull vendet e ndryshme të BE-së që e kanë gjetur rrugën drejt pajtimit pas së kaluarës të hidhur.

Ndërkohë, sipas Fondit për të Drejtën Humanitare, më shumë se 13 mijë persona konsiderohen të vrarë gjatë luftës në Kosovë.

Prej tyre, rreth 11 mijë shqiptarë dhe mbi 2 mijë serbë dhe pjesëtarë të etnive tjera.

https://www.koha.net/arberi/173578/lansohet-fushata-qe-ka-per-synim-pajtimin-mes-komuniteteve

3.

Klan Kosova- Lansohet Koalicioni i Kosovës për Pajtim

11.07.2019

Është lansuar zyrtarisht Koalicioni i Kosovës për Pajtim. Me këtë rast hynë në partneritet tre organizata: Fondi për të Drejtën Humanitare, Aktiv nga Mitrovica dhe Art Polis nga Prishtina.

Ky koalicion do të kërkojë që të trajtojë dhe kontribuojë në përmirësimin e marrëdhënieve etnike në Kosovë duke kërkuar dhe ngritur mirëkuptimin dhe pjesëmarrjen e nismave që kanë për qëllim nxitjen e procesit të pajtimit në Kosovë.

Zyrtarë të bashkimit evropian që kanë përkrahur formimin e këtij koalicioni kanë thënë se është e rëndësishme që të merren iniciativa të tilla dhe se Kosova duhet të merr shembull vendet e ndryshme të Bashkimit Evropian që e kanë gjetur rrugën drejt pajtimit pas së kaluarës së hidhur, njofton Klan Kosova.

2.

Radio K4- LANSIMI ZYRTAR I KOALICIONIT TË KOSOVËS PËR PAJTIM BËHET NESËR

10.07.2019

Koalicioni i Kosovës për Pajtim (KKP) fton të interesuarit që nesër (11 korrik), në “Shtëpinë e Evropës” në Prishtinë, nga ora 10:00, të marrin pjesë në lansimin e Koalicionit të Kosovës për Pajtim.

Fjala hyrëse do të filloj me Stergios Tragoudas nga Zyra e Bashkimit Evropian, për të vazhduar me Lansimin zyrtar të  Koalicionit të Kosovës për Pajtim. Hyrja në partneritet të  Fondit për të Drejtën Humanitare në Kosovë (FDH), AKTIV dhe Artpolis; kërkojnë të trajtojnë dhe kontribuojnë në përmirësimin e marrëdhënieve etnike në Kosovë, duke ngritur mirëkuptimin dhe pjesëmarrjen e nismave bazë të komunitetit, që kanë për qëllim nxitjen e procesit të pajtimit në Kosovë. Përfaqësuesit e Koalicionit të Kosovës për Pajtim janë: drejtori ekzekutiv i FDH Kosovë, Bekim Blakaj, themeluesja dhe drejtoresha ekzekutive në Artpolis, Zana Hoxha Krasniqi dhe drejtori ekzekutiv i OJQ-së AKTIV, Miodrag Milićević, kurse panelistë të këtij aktiviteti do të jenë, Adriatik Kelmendi, Alban Muja, Besa Luci, Darko Dimitrijević, Edis Galushi.
Nga ora ora 12:00  deri në ora 13:00, pjesëmarrësit do të kenë mundësi të shtrojnë pyetje të ndryshme e më pas të marrin pjesë edhe në një koktej e rasti.

1.1

KultPlus – ‘Me liri kundër marres’ është motoja e festivalit FemArt i cili fillon se shpejti

Qershor 2019 (Artpolis)

Për herë të shtatë,  Qendra për Art dhe Komunitet – Artpolis organizon festivalin FemArt – Festivali Rajonal për Artiste, që do të mbahet në Prishtinë gjatë datave 10-16 Qershor, 2019 (7 ditë).

Moto e festivalit këtë vit është ‘Me Liri kundër Marres’ (ang: Freedom vs Shame) duke i inkurajuar gratë të marrin pronësinë mbi jetët e tyre dhe në vendim-marrje, duke promovuar një jetë pa paragjykime e gjykime. Duke qenë të gjykuara dhe të turpëruara nga shoqëria patriarkale në vazhdimësi, moto e festivalit FemArt ka për qëllim të rrisë vetëdijen dhe të fuqizojë gratë pa marrë parasysh përkatësinë etnike, sociale, raciale apo preferencave seksuale.

Përveç rreth 200 artisteve dhe aktivisteve nga Kosova, Rajoni, Evropa, Amerika, Azia dhe Afrika, festivali do t’i angazhojë 30 vullnetarë/e, të rinj/reja nga të gjitha komunitetet në Kosovë, në mënyrë që ta ngritë pjesëmarrjen e rinisë në çështjen e forcimit të rolit të gruas në Kosovë dhe rajon dhe ndarjen e përvojave.

Festivali Femart është pjesë e iniciativës së 20 aktiviteteve për përkujtimin e 20 vjetorit të çlirimit të Prishtinës, organizuar në bashkëpunim me komunën e Prishtinës.

Grand Hapja e Festivalit FemArt 2019, do të bëhet në objektin shumë të vlerësuar para luftës në Kosovë, ku krerët më të mëdhenj të qeverisë së asaj kohe kanë gjetë shërbimin dhe akomodimin e klasit botëror, ndërsa tani i lënë pas dore, i shkatërruar, i përfolur si dhe bartës i historisë së trishtuar, i krimeve gjatë konfliktit në Kosovë, në Hotel Grand. Jo rastësisht festivali do të hapet në po këtë hotel, përmes ekspozitës shumë të veçantë të artistes së shquar, pjesëmarrëse në Bienalja e Venecias 2018 – Eliza Hoxha, të titulluar “Bëhu fytyra ime” dhe më pas e përcjellur me performancën “E asaj…” nga artistet Agnes Nokshiqi dhe Mjellma Goranci.

FemArt ka sjellë disa performanca dhe shfaqje teatrale që do të organizohen në lokacione të ndryshme, në Prishtinë. Në Teatrin Oda prezantohet Drag Mbretëreshat “Queendom” nga Hungaria, një performancë interseksionale e performancave bashkëkohore, teatrit fizik dhe performancave “drag”; Në Teatrin Kombëtar të Kosovës do të shfaqet performanca e një trupe artistësh “Etymos”, nga Italia, me një koreografi të veçantë, prodhim i kompanisë Motus; Regjisorja Arlinda Morina, prezanton performancën premierë “Kanuni i gruas”, produksion i Artpolis-it dhe performuar nga artistet profesioniste të Kosovës, në Bibliotekën Kombëtare; Ndërkaq performanca artistike e Uresa Ahmetit e quajtur “Vagina viktimë” përcjellur me Slam Poetry do të luhet në Teatrin ODA; Shfaqja teatrale e shumë pritur “Le Grand Cahier” nga Japonia, do të jepet në teatrin ODA, ku tema zhvillohet mbi binjakët të evakuar në shtëpinë e gjyshes gjatë luftës, e cila i abozon duke i përdorur si fuqi punëtore. Si i mbijetojnë makthit dhe si do të veprojnë kur ta takojnë babain e tyre?, do ta kuptojmë pasi ta përcjellim shfaqjen.

Nuk do të mungojë mbrëmja artistike tashmë tradicionale “Poezi për Fuqi” që do të mbahet në “Menza Ramiz Sadiku” me emra të shquar të poezisë feministe, autore shqiptare të njohura nga Greqia, Franca, Maqedonia Veriore, Shqipëria e Kosova duke u shoqëruar me muzikë të zgjedhur. Ndërkaq edhe Murali, poashtu tradicional në kuadër të festivalit, do të inaugurohet në Qendrën e Studentëve, me temën #Epathyer në bashkëpunim me MuralFest nga Ferizaji, që për temë do të ketë fuqizimin dhe promovimin e të Drejtave të Grave.   

Një ekspozitë shitëse e titulluar “Zambaku i Luginës”, e kuruar nga Njomëza Luci, do të organizohet në Teatrin Oda, ku do të prezantohen punimet e viktimave të trafikimit dhe viktimave potenciale të trafikimit, e gjithë kjo nën përcjelljen e muzikës të ekzekutuar nga Vala Mulliqi. Fjalë hyrëse do të ketë nga përfaqësues të BE-së.

Punëtoritë do të jenë të shumta dhe të ndryshme, nisur nga bendi portugez “Yemadas” që do të japin punëtori në rrugë “Bëhu ritmi”, për vallëzime dhe këndim afrikan, në sheshin e Prishtinës dhe në Fushë Kosovë; në Teatrin Oda do të mbahet punëtoria e dizajnit “Krijimi i posterave feminist” të udhëhequr nga Blerta Hoçia, Shqipëri dhe Silvia Basso, Itali; Do të pasojë pastaj prezantim nga Silvia Basso “Bisedë me Silvia Basso: Ilustrimi, gjuha dhe Inovacioni”; Masterklasë me Rina Zhubin në po ashtu në Teatrin Oda “Gratë në Wikipedia Shqip” + edit – a – thon, ku pjesëmarrëset do të informohen dhe trajnohen rreth redaktimit për të vendosur dhe përditësuar të dhëna në Wikipedia Shqip, me tema për gratë; dhe në ditën e pestë pjesëmarrësit/et e festivalit do të shkojnë në Etno fshati Kukaj, ku përmes “Kyçu + Angazhohu + Frymëzohu” do të diskutojnë, relaksohen dhe njëkohësisht të inspirohen me shkëmbimin e përvojave.

Edicioni i 7-të i festivalit FemArt do të përmbajë disa panele diskutimi me temat nga më të ndryshmet, si:  “Gratë artiste në vendimmarrje”; “Promovueset e reja të paqes nga rajoni ” e po ashtu edhe në kuadër të promovimit të librit të autores Vjollca Krasniqi, do të hapet paneli “Dialogu ndërgjenerata i aktivizmit feminist në ish-Jugosllavi”;  Ndërkaq konferenca me titull: #Epathyer / Vendi i gabuar, koha e gabuar – 20 vjet pas i përfshin dy panele që trajtojnë temën e të mbijetuarave të dhunës seksuale – 20 vjet pas, si dhe rolin e shtetit në njohjen dhe trajtimin e tyre. Konferenca e dytë #Epathyer/Shfuqizimi i marrës, do të trajtojë dhe prezantojë promovimin e shëndetit seksual dhe riprodhues të grave. Disa nga panelistet që do të kontribuojnë në diskutime janë: Feride Rushiti, Vjollca Krasniqi, Vjosa Berisha, Antigona Dajakaj, Besa Luzha, Dijana Milošević, Ilirjana Banjska, Arijana Qosaj Mustafa, Arta Bunjaku Agani, etj.

FemArt do të jetë i pasur me koncerte të larmishme ku gjeneratat e ndryshme do ta gjejnë veten dhe ti shijojnë mbrëmjet, si: në Teatrin ODA, nën tingujt e bukur të muzikës së këngëtares së talentuar LUCIBELA, që vjen nga Cabo-Verdean-e, të São Nicolau, (një nga ishujt Barlavento), e cila me ritmin dhe energjinë e pashterur do të këndojë në “Nderim të Cesaria Evora-së”; në natën e tretë të festivalit do të vallëzohet me tingujt hip-hop të formës alternative & techno, të performur nga artistja amerikane LiKWUiD, e paraprirë “warmup” nga  LILAC ndërsa Gërmia Finale do të përmbyllë edicionin e shtatë të festivalit FemArt,  me një koncert madhështor, në Amfiteatrin në Gërmi, ku për fillim ‘warmup’ do të performojnë Evolution Dance,më pastaj Marsela Çibukaj & Vitmar Basha do të performojnë këngët më të reja nga albumi i tyre dhe në fund mysafirët specialë, bendi “Yemadas” nga Portugalia.

Donatorët e festivalit FemArt janë: Bashkimi Europian, Kvinna till Kvinna, Austrian Development Cooperation, UNFPA,  Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Komuna e Prishtinës, UNWOMEN, Cfd, Unë e Du Kosovën, IPKO Foundation, Koalicioni K10, Hotel International Prishtina.

Përkrahësit Institucional dhe medial: Biblioteka Kombëtare e Kosovës- “Pjetër Bogdani”, Teatri Dodona, Muzeu i Kosovës, Teatri Oda, KultPlus./KultPlus.com