Alb

Reagim

Prishtinë, 08.07.2021

Fondi për të Drejtën Humanitare Kosovë dhe Nisma e të Rinjve për të Drejtat e Njeriut Kosovë, shprehin shqetësim për situatën e krijuar me rastin e kthimit të znj. Dragica Gašić në qytetin e Gjakovës dhe në veçanti për veprimet ligjore të ndërmarra nga ana e Komunës së Gjakovës kundrejt saj.

Më 06 korrik 2021, Komuna e Gjakovës ka dorëzuar një padi në Gjykatën Themelore të Gjakovës, ku si objekt i kësaj padie ishte “kërkesa për anulimin e kontratës për dhënien me qira të banesës me kërkesë për masë të përkohshme.” Në të njejtën kohë, Komuna e Gjakovës ka kërkuar që të paditurës t’i caktohet një përfaqësues ligjor i përkohshëm, pasi që të njejtës nuk i dihet vendbanimi.
Ne konsiderojmë që një veprim i tillë është në kundërshtim me legjislacionin në fuqi dhe nuk është në frymën e Kushtetutës së Republikës së Kosovës, përkatësisht bie ndesh me nenin 156 të saj, me titull “Refugjatët dhe Personat e Zhvendosur brenda vendit”, ku thuhet se Republika e Kosovës promovon dhe lehtëson kthimin e sigurt dhe me dinjitet të refugjatëve dhe personave të zhvendosur brenda vendit dhe u ndihmon atyre për kthimin e pronave dhe posedimeve të tyre. Znj. Gašić posedon dokumentet e nevojshme, me të cilat ajo vërteton të drejtën e saj për shfrytëzim të pronës, e drejtë kjo e cila i është dhënë me vendimin e Agjencisë Kosovare për Krahasim dhe Verfikim të Pronës. Kjo Agjenci duke pasur për bazë kërkesën e znj. Gašić, më 9 qershor 2021 e kishte liruar banesën e saj duke e larguar familjen e cila kishte qenë aty, për ta mundësuar kthimin e znj. Gašić në atë banesë.

Duke pasur parasysh se veprimet e znj. Gašić kanë qenë konform procedurave për kthim, duke mos cënuar apo rrezikuar asnjë person tjetër, konsiderojmë se situata e krijuar si rezultat i ardhjes së saj dhe ndërmarrja e veprimeve ligjore, janë në kundërshtim me frymën demokratike dhe multietnike të shtetit të Republikës së Kosovës dhe nuk kontribuon në procesin e ballafaqimit me të kaluarën.

Prandaj i bëjmë thirrje autoriteteve lokale të Gjakovës që të veprojnë në përputhje me Kushtetutën e Republikës së Kosovës, duke e tërhequr padinë ndaj znj. Gašić, dhe duke ia lehtësuar kthimin dhe qëndrimin e saj në Gjakovë.

#kcr#hlck#yihr#artpolis#ngoAktiv

Milena P

Multietnicitet përmes institucioneve në Kosovë

Multietniciteti në Kosovë është një nga sfidat më të mëdha me të cilat ballafaqohet e gjithë popullsia e kësaj zone. Shtetësia multikulturore në Kosovë përbëhet, përveç komunitetit shqiptar, i cili përfaqëson shumicën, nga serbët dhe komunitetet e tjera jo-shumicë, të tilla si romë, egjiptianë, ashkali, turq dhe të tjerë. Në një shoqëri të tillë multietnike, është e rëndësishme të rregullohen marrëdhëniet brenda komuniteteve dhe të respektohen të drejtat e komuniteteve jo-shumicë të garantuara me Kushtetutën e Kosovës dhe ligje të caktuara, kështu që në bazë të parimit shumë demokratik të kësaj shoqërie, ushtrimi i të drejtave të të gjithë qytetarëve në Kosovë duhet të respektohet në mënyrë të barabartë.

Sfida më e madhe në një shoqëri të tillë është funksionimi i komunitetit shqiptar dhe serb, si dy popuj krejtësisht të ndryshëm, me marrëdhënie të shkatërruara thellë gjatë luftës së mëparshme dhe konflikteve të tjera politike, që ndajnë të njëjtin territor dhe jetojnë, bashkëpunojnë, dhe shpesh varen nga njëri-tjetri. Para së gjithash, diversiteti i tyre pasqyrohet në gjuhë, pastaj në kulturë, zakone dhe histori. Në shikim të parë, nuk duket se kanë ndonjë ngjashmëri, por pikërisht këta dy popuj të ndryshëm i bashkon diçka që përbën jetën e tyre dhe ekzistencën e tyre, dhe ky është i njëjti territor në të cilin jetojnë, të njëjtat qëllime që lidhen me të ardhmen në vendet ku ata jetojnë, dëshira për përparim dhe paqe dhe një jetë më të mirë. Këta dy popuj gjithashtu ndajnë atë nga e cila varet më së shumti ekzistenca e tyre, e kjo është puna, sepse duan të punojnë ose tashmë po punojnë të njëjtat punë, në të njëjtat institucione, dhe ndoshta pjesën më të madhe të ditës e kalojnë së bashku. Në këtë përditshmëri, mungesa e njohurive të gjuhës së këtyre popujve është një nga problemet më të mëdha dhe kushtet më të rëndësishme për një komunikim dhe bashkëpunim të suksesshëm. Popullsia më e re pothuajse nuk e ndien nevojën për njohjen e gjuhëve të komuniteteve, por edhe kulturën e popujve të ndryshëm. Për më tepër, ata shpesh janë armiqësorë ndaj zakoneve, kulturës dhe gjuhës së popujve të ndryshëm. Sidoqoftë, ajo që ka dhënë shpresë për përmirësimin e kësaj situate në Kosovë në vitet e fundit është pikërisht ndarja e punëve të njëjta dhe përmirësimi i aspektit ekonomik të qytetarëve. Pjesëtarët e komuniteteve të ndryshme që punojnë në të njëjtat punë kanë vetëm një qëllim, dhe ai është të bëjnë punën e tyre sa më mirë për ta mbajtur dhe për t’u paguar, nga çka edhe më së shumti varet cilësia e jetës së tyre. Për ta arritur atë, është e nevojshme që komunikimi dhe bashkëpunimi i tyre të jetë në nivelin më të lartë të mundshëm, dhe kjo do të thotë njohje me njëri tjetrin. Bashkëpunimi dhe puna e përbashkët i bën ata të afrohen me njëri-tjetrin dhe të njohin më mirë kulturën dhe historinë e popujve të ndryshëm. Nëse nuk do të ndërvepronin me njëri tjetrin, nuk do të ishin në gjendje të realizojnë asgjë nga këto dhe tejkalimi barrierave dhe paragjykimeve që ekzistojnë me vite do ishte i vështirë. Respektimi dhe vlerësimi i ndërsjellë është i nevojshëm për funksionimin normal, por gjithashtu është e nevojshme të krijohet hapësirë e mjaftueshme për të pranuar diversitetin. Prandaj, ndikimi i të gjitha niveleve të qeverisjes është i rëndësishëm, me qëllim të krijimit të një mjedisi të këndshëm për të gjitha komunitetet në Kosovë.

Integrimi, i cili ndodhi në institucione të caktuara në Kosovë, ndër të cilat gjyqësori është më i rëndësishmi, kontribuoi për të gjitha këto. Shumë të rinjve nga komuniteti serb, duke më përfshirë edhe mua, iu dha mundësia të punojnë ose të bëjnë praktikë në këto institucione, së bashku me kolegët që janë të kombësisë shqiptare. Në fillim, kishte shumë probleme rreth njohjes së gjuhëve dhe komunikimit të ndërsjellë, nuk ishte e mundur të bisedohej pa praninë e një përkthyesi ose kolegëve të tjerë që dinë gjuhën e një kombësie tjetër, por dëshira për të punuar dhe zhvillim personal ishte më e fortë sesa të gjitha pengesat. Duke marrë parasysh që punëtorët në këto institucione janë kryesisht njerëz të moshuar, njohja e gjuhës serbe ose shqipe nga punëtorë të caktuar që kanë qenë aty më parë, e bëri shumë më të lehtë për të rinjtë të njihen me njëri-tjetrin si dhe mundësoi komunikim të ndërsjellë. Kjo është pikërisht ajo që i motivoi të rinjtë të mësojnë më mirë gjuhën e një populli tjetër në punë dhe të njohin më mirë kulturën e tyre. Në fillim, shkruheshin fjalët e nevojshme për të lexuar dhe komunikuar, ndërsa më vonë këto fjalë bashkoheshin në fjali. Si punëtor në sistemin gjyqësor të Kosovës, më duhej ta zotëroja gjuhën shqipe sa më mirë që të bëja punën time në mënyrë më efikase, dhe gjithashtu doja të “thithja” përvojën e të gjithë kolegëve të mi sa më shumë që të ishte e mundur. Puna në një ambient të këndshëm është e nevojshëm për të arritur rezultatet më të mira në punë, dhe kjo do të thotë njohje më të mirë të njëri-tjetrit, përafrim me kulturën dhe zakonet e të dy popujve. Rëndësi të madhe ka edhe ndihmesa në punë për njëri tjetrin e cila mundëson bashkëpunim më të mirë dhe arritje të qëllimeve të dëshiruara. Gjatë viteve të mëparshme të punës së përbashkët, gjatë integrimit, përvojat e shumë njerëzve janë pozitive, ka progres në aspektin gjuhësor, kështu që shumë kolegë të mi kanë mësuar gjuhën dhe nuk kanë më nevojë për ndihmë në komunikim me punëtorët e kombësive të tjera; puna në segmente të caktuara bëhet më shpejt dhe në mënyrë më efikase, madje palët kanë më shumë besim në institucionet e integruara në Kosovë.

Të vetëdijshëm për faktin se ndajmë hapësirë, punojmë dhe kalojmë kohë së bashku, interesohemi më shumë për zakonet dhe kulturën e një populli tjetër, për njohje dhe respekt më të mirë reciprok. Jam dëshmitare e shembujve pozitivë edhe kur bëhet fjalë për festat fetare dhe respektim të dyanshëm të tyre, kultura tani njihet më mirë dhe dallimet pranohen. Përmes punës së përbashkët kemi arritur të gjejmë një mënyrë për të pranuar më mirë njëri-tjetrin dhe për t’i dhënë një mundësi marrëdhënieve tona. Kemi besim t’i drejtohemi njëri-tjetrit për ndihmë përtej jetës në punë, por puna paraqet bazën e marrëdhënies sonë, e cila na ka ndihmuar ta ndërtojmë atë më mirë.

Për shkak të gjithë kësaj, mendoj se puna na dha një mundësi të mirë për t’u takuar dhe nëse ka më shumë mundësi të tilla, shumica do ta ndjekin drejtimin e njëjtë, kështu që përveç përmirësimit të cilësisë së jetës do të ketë një mjedis më të këndshëm për funksionimin dhe shoqërimin reciprok në të ardhmen. Është një shoqëri për të cilën duhet të përpiqemi, sepse vetëm në kushte të tilla është e mundur të organizojmë më mirë jetën tonë, të takojmë njerëzit që jetojnë pranë nesh dhe të punojnë së bashku për të ndihmuar njëri-tjetrin në ndërtimin e një jete më të mirë. Pikërisht, shoh një të ardhme të tillë – përmes hapjes së më shumë mundësive për punësim në një shoqëri multietnike, përfshirë integrimin e institucioneve të caktuara që ndodhi në Kosovë dhe që rezultoi në mundësi të mira, veçanërisht për të rinjtë por edhe qytetarët e moshuar të kësaj shoqërie.

Millena Petkoviq, juriste

Millena Petkoviq u lind më 1 qershor 1992 në Gjilan. Në studime juridike akademike u regjistrua në vitin 2011 në Universitetin e Prishtinës me seli të përkohshme në Mitrovicë dhe u diplomua në vitin 2016 me një mesatare të lartë. Që nga viti 2017 është aktive në gjyqësorin e integruar në Kosovë, dhe provimin e jurisprudencës në Prishtinë e kaloi në vitin 2019. Tani është e përfshirë në mënyrë aktive në luftën kundër dhunës në familje dhe bashkëpunon me sektorin joqeveritar.

cafd78eee5fc478784b6c70f4f5571c3-0001

(Pa) Fundësi & Ogledalo

Koalicioni i Kosovës për Pajtim së bashku me një grup informal të studentëve zbatuan një iniciativë që synon të adresojë mungesën e mirëkuptimit dhe të bashkëpunimit që ekziston në Kosovë. Kjo u bë duke prezantuar publikun e gjerë në secilin prej grupeve etnike me vepra kulturore të artistëve të rinj me origjinë nga komunitete të ndryshme. Ne identifikuam dy poetë të rinj në komunitetin serb dhe shqiptar të Kosovës, Dushan Zaharijeviq and Agon Rexhepi, dhe përkthyem punën e tyre të zgjedhur në gjuhën e grupeve të tjera. Publikimet u shtypën dhe u shpërndanë në të gjithë Kosovën për: biblioteka, qendra rinore, qendra kulturore, etj duke bërë të mundur që publiku i gjerë të njihet me vlerat kulturore dhe artistin e ri nga komunitete të ndryshme.

image00011

Takim organizativ për FemArt 2021

12.05.2021

Më 20-25 shtator 2021, Prishtina do të pasurohet me ngjarje e aktivitete kulturore e artistike nga më të ndryshmet që do të zënë vend në edicionin e nëntë të Festivalit FemArt.

Stafi i Artpolisit, më 12 maj, ka mbajtur mbledhjen e parë organizative të FemArt Festivalit, me ç’rast është vendosur për moton dhe skemën programore.

Në edicionin e sivjetmë do të ketë llojllojshmëri të aktiviteteve me theks të veçantë për feminizmin, duke filluar nga shfaqjet, performancat, punëtoritë, ekspozitat, koncertet, konferencat, publikime etj.

alb

Kërkohet përfshirja e të gjitha viktimave në pllakën përkujtimore në Lluzhan

Në përvjetorin e 22-të të ngjarjes tragjike në urën e Lluzhanit, me datë 1 maj 2021, në vendin e ngjarjes është përuruar pllaka përkujtimore kushtuar viktimave, e ngritur nga Komuna e Podujevës.

Në pllakën përkujtimore janë shënuar emrat e 31 viktimave të nacionalitetit shqiptarë, duke përjashtuar edhe 13 viktima serbe që po ashtu humbën jetën në këtë ngjarje. Kryetari i Komunës së Podujevës z. Shpejtim Bulliqi përmes një postimi në Facebook, mes tjerash, deklaroi ‘’… kemi shpalosur pllakën përkujtimore me të gjithë emrat e viktimave që kanë pësuar nga kjo tragjedi’’.
Për informim të publikut, sipas të dhënave të deri tanishme të Fondit për të Drejtën Humanitare (FDH) dhe Fondit për të Drejtën Humanitare Kosovë (FDHK), me datën 1 maj të vitit 1999, rreth orës 13:00, NATO goditi autobusin e Niš Ekspresit i cili në atë moment gjendej mbi urën e Lluzhanit dhe po qarkullonte në drejtim të Prishtinës. Si pasojë e kësaj ngjarje, humbën jetën 44 persona. Ndër ta ishin 31 civilë Shqiptarë dhe 13 Serbë, në mesin e të cilëve 7 civilë.
FDHK shprehë shqetësimin e thellë rreth mënyrës së tillë të përkujtimit të viktimave, e veçanërisht kur institucionet lokale dhe shtetërore kontribuojnë në fuqizimin e narrativave të njëanshme që vënë përpara versione selektive të historisë. Mohimi i viktimave në baza etnike, është fyerje për viktimat dhe familjaret e tyre si dhe thellon përçarjet mes komuniteteve në Kosovë.
Prandaj, FDHK kërkon nga Komuna e Podujevës që pllaka përkujtimore të paraqes drejtë ngjarjen e 1 majit të vitit 1999, duke përkujtuar kështu të gjithë ata që kanë humbur jetën në atë ngjarje. Gjithashtu, FDHK bën thirrje që të gjitha nismat për memoriale në nder të viktimave që t’i përfshijnë të gjitha viktimat, pa marrë parasysh përkatësinë e tyre gjinore, raciale apo etnike.

Sipas gjetjeve të FDH dhe FDHK atë ditë në Lluzhan humbën jetën:
Ajeti Shefqet (1945)
Aliu Kujtim (1968)
Bulliqi Behxhet (1946)
Cvetić Milovan (1949)
Filipović Božur (1948)
Grujić Života (1964)
Ilić Miroslav (1961)
Ivanović Vladica (1969)
Jakupi Ajet (1958)
Jakupi Ibrahim (1935)
Janković Miodrag (1950)
Jelić Vukosav (1950)
Jupolli Gani (1932)
Jusufi Mehmet (1960)
Kopalla Arjeta (1985)
Kopalla Fatime (1966)
Kopalla Fetije (1953)
Kopalla Florinda (1981)
Kopalla Mirjeta (1997)
Kopalla Xhavit (1984)
Kostić Bojan (1973)
Malinić Milana (1950)
Musa Drita (1977)
Musa Fexhrije (1970)
Musa Selman (1973)
Petrović Marija (1984)
Petrović Nikola (1982)
Petrović Smiljana (1933)
Podvorica Bexhet (1960)
Potera Milazim (1958)
Potera Nurije (1967)
Qerimi Ibrahim (1940)
Ramadani Besa (1991)
Ramadani Besarta (1993)
Ramadani Besnik (1983)
Ramadani Bislim (1996)
Ramadani Fatime (1963)
Ramadani Gani (1928)
Ramadani Muzafere (1986)
Ramadani Rizah (1959)
Rexhepi Serbeze (1933)
Rrahmani Halime (1964)
Uka Adem (1947)
Vukadinović Zoran (1972)
Reagimin e përkrah edhe koalicioni jo-formal i organizatave jo-qeveritare dhe profesionistëve të cilët promovojnë Parimet për Ballafaqimin me të Kaluarën.

IMG_20210421_190339471_HDR

Të bashkuar më të fortë, por rivalë përgjithmonë

Stereotipet prekin të gjithë ne, veçanërisht vendet ende të ngarkuara nga konfliktet.

Shfaqja forum teatër “Të bashkuar më të fortë, por rivalë përgjithmonë”, që u zhvillua në Qendrën e Energjisë Qytetare në Mitrovicën e Veriut më 21 Prill, trajtoi këtë temë, me idenë për të treguar se sa problemi i stereotipave na pengon të funksionojmë normalisht. Përmes debatit ne jemi përpjekur të ndryshojmë pikëpamjen tonë për këtë problem.

Katër të rinj përfundojnë në xhungël pas aksidentit. Në vend që të bashkëpunojnë së bashku dhe të sigurojnë mbijetesën e tyre, një shqiptar, kroat dhe dy serbe, të rënduar/a nga stereotipet e tyre, ndahen në bazë kombësie, feje dhe gjinie. Duke humbur kohë në konfliktet e tyre, ata nuk arrijnë ta zgjidhin problemin kryesor të tyre, mbijetesën.

Aktorët Lidija Nikolić, Emilija Popović, Uroš Cvetković, Miloš Trifunović, Momçilo Jovanoviq të trajnuar nga Filip Pajić, përcollën me sukses para publikut atmosferën dhe problemet e personazheve të tyre.

Kjo shfaqje u përmbush më shumë nga një diskutim midis publikut dhe aktorëve / aktoreve pas përfundimit të performancës.

Aktiviteti u krye në përputhje me rekomandimet për parandalimin dhe shtypjen e përhapjes së virusit Covid-19.

Ky aktivitet mbështetet nga Nisma e të Rinjve për të Drejtat e Njeriut (YIHR KS), financuar nga Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar (USAID) dhe Bashkimi Evropian në Kosovë përmes projektit “Transformimi i perceptimeve konfliktuale përmes rritjes së angazhimit qytetar dhe të komunitetit në Kosovë” i zbatuar nga Artpolis dhe OJQ AKTIV si anëtare të Koalicionit të Kosovës për Pajtimin (KCR).

178573446_2956002134718395_801599346835680147_n

FDHK publikon raportin vjetor: “Gjykimet për krimet e luftës: përparim i ngadaltë”

Fondi për të Drejtën Humanitare Kosovë (FDHK) ka publikuar të hënën, me datën 26 prill 2021, raportin për vitin 2020: “Gjykimet për krimet e luftës: përparim i ngadaltë”, i cili është përpiluar si rezultat i monitorimit të gjykimeve lidhur me konfliktin e armatosur, si dhe me veprat penale të motivuara etnikisht dhe politikisht në Kosovë. Me rastin e këtij publikimi, FDHK organizoi konferencën online ku u zhvillua debati mbi temën “Zvogëlimi i hapësirës për mosndeshkueshmëri: Dialogu si mundësi per bashkëpunim juridik ne mes te Serbisë dhe Kosovës”.

Fjalët hyrëse në konferencë u paraqitën nga ministrja e drejtësisë, Znj. Albulena Haxhiu, shefi i zyrës së BE ne Kosovë, Z. Tomáš Szunyog dhe ambasadori Britanik në Kosovë, Z. Nicholas Abbott.

Ministrja e Drejtësisë, Albulena Haxhiu, tha se ministria që ajo udhëheqë do ta ketë prioritet adresimin e krimeve të luftës. Në këtë kuadër ajo u shpreh se është shume e rëndësishme që të fuqizohet kapaciteti i Prokurorisë Speciale për adresimin e këtyre krimeve. Shefi i Zyrës së BE-së në Kosovë, Tomáš Szunyog tha se BE-ja e ka mbështetur ketë proces tash e sa kohë dhe se monitorimi i këtyre seancave ka rëndësi fundamentale për të siguaruar legjitimitetin e tyre. Ai shtoi se falë raportit vjetor të FDHK, tashmë ekziston një përmbledhje e saktë të asaj se çfarë ka arritur sistemi i drejtësisë gjate vitit 2020. Ambasadorit Britanik në Kosovë, Nicholas Abbott, potencoi se është vërejtur një rritje e numrit të prokurorëve që merren me këto raste dhe ky është një progres, por ende mbetet shumë per t’u bërë.

Pas fjalëve hyrëse, raporti u prezantua nga Znj. Anka Kurteshi Hajdari, e cila është edhe autore e tij. Ajo, ndër te tjera, ka theksuar se një nga rekomandimet kryesore qe përmban raporti më i ri i FDHK konsiston në domosdoshmërinë e vendosjes së bashkëpunimit juridik ndërkombëtar mes Kosovës dhe Serbisë.

Në sesionin e titulluar “Zvogëlimi i hapësirës për mosndeshkueshmëri: Dialogu si mundësi per bashkëpunim juridik ne mes te Serbisë dhe Kosovës” pikëpamjet e tyre i paraqitën panelistët: kryeprokuror i PSRK Blerim Isufaj, U.D kryetarit të Gjykatës Themelore Prishtine, Arben Hoti, shef i Zyrës Ligjore dhe te Drejtave te Njeriut në EULEX Paul Flynn, themeluesja e FDH Nataša Kandić dhe avokati Artan Qerkini. Përfaqësuesit e gjyqësorit Kosovar në këtë panel përmendën sfidat me të cilat po ballafaqohen në procedimin e lëndëve për krime lufte, ndërsa panelistët tjerë ofruan shembuj të bashkëpunimit në të kaluarën dhe ide për një mundësi të bashkëpunimit rajonal në të ardhmen.

ARTPOLIS-0376

Shfaqja forum teatër “Othello nga Kosova”

Racizmi e diskriminimi janë çështje shqetësuese në shoqërinë kosovare, e ato duhet luftuar në çdo moment e në shumë mënyra.

Shfaqja forum teatër “Othello nga Kosova” që u realizua në Teatrin Oda më 14 prill shpërfaqi problemet me të cilat përballen komunitetet në Kosovë, por edhe një diskutim të gjallë për veprimet që ne duhet t’i ndërmarrim si shoqëri që të luftojmë këto dukuri, e të rrisim ndërgjegjësimin.

“Othello nga Kosova” ndërthur ofendimet raciste, tradhtitë, xhelozitë e intrigat që ende zënë vend në shoqërinë tonë. Ngjarja fillon kur tre të rinj përgatiten që ta befasojnë shoqen e tyre Desdemonën në ditëlindjen e saj, megjithatë befasia e vërtetë vjen nga vet ajo.

Në këtë festë Desdemona prezanton të dashurin e saj Othellon, që është nga një komunitet tjetër, gjë e cila sjell në pah racizmin dhe xhelozinë e Jagos dhe të Biankës. E në anën tjetër solidaritetin e Kasit me Othellon, i cili gjithashtu është viktimë e racizmit nacionalist pasi rrjedh nga prindër me kombësi shqiptare e serbe.

Aktorët Art Pasha (Jago), Blendon Ahmeti (Kasi), Djellza Dema (Desdemona), Ergjan Mehmeti (Othello) dhe Venera Bojaj (Bianka) të trajnuar nga Edlir Gashi me mjeshtëri sjellën në jetë këto dukuri helmuese në shoqërinë tonë.

E këtë shfaqje e plotësoi edhe më tepër diskutimi i publikut me aktorët/et pas përfundimit të shfaqjes.

Veton Gashi, nga komuniteti jo shumicë  gjatë diskutimit tha se vrasje edhe më e rëndë sesa privimi fizik nga jeta është mbytja e shpresës tek të rinjtë e komuniteteve.  

“Plot njerëz si Jago mund të kenë gjuhë të urrejtjes. Nuk është e lehtë, unë jam prej komuniteteve….Jeta e një personi nuk humb vetëm nëse e vranë, jeta e një personi humb kur ia shuan shpresën nëse e ofendon, kërcënon, kjo duhet të ndryshohet. Unë po mendoj se gjeneratë pas gjenerate po ndryshohet dhe po shpresoj se kjo gjeneratë që jemi duke e parë shfaqjen është pozitive dhe ka me qenë tërë jetën pozitive me ne, e jo ta përkrahin Jagon e me thënë mirë po ia bënë”, është shprehur Gashi ndër të tjera.

Kurse drejtoresha e Artpolisit, njëkohësisht edhe regjisorja e teatrit Zana Hoxha e cila e facilitoi diskutimin, pasi falënderoi Veton Gashin për këtë fjalim, tha se, “po e përmbyllim këtë sesion me shpresën se kjo shfaqje na ka bërë të reflektojmë dhe na ka bërë agjentë të ndryshimit”.

Aktiviteti u krye në përputhje me rekomandimet për parandalimin e përhapjes së virusit Covid-19.

Ky aktivitet mbështetet nga Nisma e të Rinjve për të Drejtat e Njeriut (YIHR KS), e financuar nga Agjencia e Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar (USAID) dhe Bashkimi Evropian në Kosovë përmes projektit “Transformimi i perceptimeve konfliktuale përmes rritjes së angazhimit qytetar dhe të komunitetit në Kosovë” i zbatuar nga Artpolis dhe OJQ AKTIV si anëtare të Koalicionit të Kosovës për Pajtim (KCR).

1

Shkolla Pranverore Feministe 2021 – Pjesa e parë

01-04.04.2021

Me moton “Vajzat e reja ndërtojnë paqen”, filloi edicioni i Shkollës Pranverore Feministe që bëri bashkë më shumë se 20 vajza nga Kosova e Serbia.

Për katër ditë me radhë, 1-4 prill, këto vajza u trajnuan dhe morën ligjërata mbi feminizmin dhe më gjerë nga Anita Panteliq, Marijana Toma, Marijana Stojçiq dhe Ajna Jushiq.

Në fillim të secilës seancë për pjesëmarrëset u krijua një hapësirë e sigurt duke u prezantuar në forma creative dhe të bashkëveprojnë duke bërë pyetje e duke shkëmbyer përvoja e ide të ndryshme. Për to ishte siguruar gjithashtu përkthim në të dy gjuhët – shqip dhe serbisht, që të shprehen secila në gjuhën amtare dhe ta dëgjojnë dhe të mësohen me gjuhën tjetër.

“Historia e pozicionit dhe organizimit të grave në pjesën e dytë të shekullit të 20-të në ish-Jugosllavi”, “Mekanizmat e Drejtësisë Tranzicionale”, “Qasja Feministe në Drejtësi: Rezoluta e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara dhe Gjykata e Grave”, “Fëmijët e Harruar të Luftës” ishin temat kryesore që u trajtuan dhe u diskutuan gjatë këtij edicioni të Shkollës Pranverore Feministe.

Se Ballkani Perëndimor ka potencial që nga dikur vatër e luftërave të shndërrohet në vend të paqes e tregon edhe kjo deklaratë e aktivistes Majlinda Behrami gjatë këtij trajnimi: “Sikur politikanët, të cilët në shumicën e rasteve janë burra, do të ishin të prirë të punonin për arritjen e paqes me të njëjtin vullnet si ai që po shpërfaqet në këtë takim, Ballkani Perëndimor me të vërtetë do ishte vend i ëndrrave për të jetuar”.

Shkaku i pandemisë COVID-19 pjesa e parë e Shkollës u mbajt online, derisa u organizua nga partnerët “Qendra Alternative e Vajzave” nga Krushevci dhe “Artpolis – Qendra për Art dhe Komunitet” nga Prishtina.  

Projekti “Gratë e reja ndërtojnë paqen në Kosovë dhe Serbi” implementohet në bashkëpunim me dhe Artpolis-Qendra për Art dhe Komunitet dhe Qendra Alternative e Vajzave ndërsa përkrahet nga Unioni Evropian në Kosovë dhe Kvinna till Kvinna.

165666796_3788358144551736_9201205249914486707_n

FORUM FUTURE 2021 “GJUHA SI URË”

Një konferencë dy-ditore që do të mbahet në Qendrën e Energjisë Qytetare në Mitrovicën e Veriut më 30 dhe 31 Mars 2021.

Këtë herë ne adresojmë çështjen e hendekut gjuhësor ekzistues midis shqiptarëve të Kosovës dhe serbëve të Kosovës. Kjo pengon ndërveprimet ndëretnike dhe ndikon negativisht në marrëdhëniet, në fund të fundit duke parandaluar anëtarët e të dy komuniteteve, në veçanti të segmenteve të tyre më të rinj, të angazhohen me njëri-tjetrin në krijimin e një shoqërie vërtet multietnike dhe shumëgjuhëshe.

Qëllimi i konferencës do të jetë ofrimi i diskutimit publik dhe të hapur për trajtimin e së kaluarës, marrëdhëniet e tanishme dhe të ardhshme midis serbëve dhe shqiptarëve.

Njëzetedy vjet pas konfliktit, shqiptarët dhe serbët në Kosovë mbeten poltikisht dhe socialisht të ndarë nga njëri-tjetri dhe nuk ka ndjesi për një të ardhme apo qëllime të përbashkëta midis këtyre dy grupeve. Shoqëria Civile e Kosovës, në ndjekje të objektivave të veta, shpesh neglizhon procesin e pajtimit.

Investimi në të ardhmen kërkon investime në dialog të hapur dhe të ndershëm, me pjesëmarrjen e ekspertëve përkatës, sociologëve, etnologëve, historianëve, përfaqësuesve politikë, drejtuesve të komunitetit dhe individëve të tjerë me kredencialitete të mjaftueshme për të ndikuar në perceptimin e publikut.
 

Agjenda, 30 Mars

10:00 – 10:10   Regjistrimi i pjesëmarrësve

10:10 – 10:30   Fjalët Hyrëse  

10:30 – 11:30   Panel Diskutimi 1: Gjuha në sistemin arsimor si të arrini atje dhe cilat hapa duhen?

Mungesa e mësimit të ndërsjellë të gjuhës në arsimin zyrtar është identifikuar prej kohësh si një nga reformat kryesore që duhet të ndërmerren për të zvogëluar distancën gjithnjë në rritje midis dy komuniteteve.

Panelistët:

Xhavit Rexhaj, Ish zëvendës Ministër i Arsimit dhe Shkencës

Nora Bezera, pedagoge në Departamentin e Albanologjisë në Universitetin e Beogradit,

Veljko Samardžić, drejtor Ekzekutiv, Qendra për iniciativa sociale. Projekti Voc-Up.

Linku për ndjekjen e Panelit të Diskutimit 1 përmes platformës Zoom: https://us02web.zoom.us/j/87283180966

11:30 – 12:00   Pauza e kafes

12:00 – 13:00   Panel Diskutimi 2: Modeli i arsimit dygjuhësor i aplikuar në Republikën e Maqedonisë së Veriut.

Prezantimi i modelit për arsimin ndërkulturor i zbatuar në Republikën e Maqedonisë Veriore si model i arsimit që mundëson integrimin e suksesshëm të nxënësve, prindërve dhe mësuesve nga bashkësi të ndryshme etnike përmes një procesi modern të edukimit.

Panelistët:

Veton Zekolli, drejtori Ekzekutiv i Nansen Dialogue Center Shkup.

Biljana Krsteska-Papić, menaxher i Qendrës së Trajnimit në Nansen Dialogue Center

Sonan Bilal, menaxher i Projektit Nansen Dialogue Training Center Skopje

Sunčica Milenković, mësues nga shkolla fillore në Jasenovik, Novo Brdo. Pjesëmarrës në trajnimin për arsimin ndërkulturor dhe dygjuhësor.

Linku për ndjekjen e Panelit të Diskutimit 2 përmes platformës Zoom: https://us02web.zoom.us/j/89998216792

13:00 – 13:20   Fjalët përmbyllëse të ditës së parë

13:20 – 15:00   Koktej rasti

Agjenda 31 Mars

10:00 – 10:10   Regjistrimi i pjesëmarrësve

10:10 – 10:30   Fjalët Hyrëse    

10:30 – 11:30   Panel Diskutimi 3: “Dygjuhësia zyrtare në Kosovë – kushtet kryesore dhe sfidat”

Ne do të shqyrtojmë gjetjet kryesore dhe rekomandimet e punimit hulumtues “Dygjuhësia zyrtare në Kosovë – kushtet kryesore dhe sfidat”. Punimi heton mangësitë kryesore ligjore dhe institucionale për mbrojtjen e të drejtave gjuhësore në Kosovë dhe propozon sugjerime të politikave për përmirësimin e tyre.

Panelistët:

Ognjen Gogić- Menaxher i Projekteve OJQ Aktiv

Ivan Spasojević- Jurist Gjykata Themelore në Mitrovicë

Ben Murgatroyd- Hulumtues i Politikave

Linku për ndjekjen e Panelit të Diskutimit 3 përmes platformës Zoom: https://us02web.zoom.us/j/89805403451

11:30 – 12:00   Pauza e kafes

12:00 – 13:00   Panel Diskutimi 4: Rinia dhe hendeku gjuhësor.

Njohuritë e ndërsjella të gjuhës shqipe dhe serbe kanë qenë në rënie në të dy komunitetet, veçanërisht në mesin e brezave të rinj. Si ndikon kjo në brezat e rinj?

Panelistët:

Gentian Krasniqi- Aktivist Rinor, Check In

Besa Bllacaku- Aktiviste Rinore, Youth Task Force

Anesa Čolaković- Aktiviste, Peace4Development

Petar Đorđević- Aktivist Rinor, Young Gracanica

Linku për ndjekjen e Panelit të Diskutimit 4 përmes platformës Zoom:

https://us02web.zoom.us/j/81363566527

13:00 – 13:15   Fjalët përmbyllëse

13:15 – 15:00   Koktej rasti     

Do të ofrohen përkthime në anglisht, serbisht dhe shqip.                

Shënim: Numri i shikuesve të drejtpërdrejtë është i kufizuar për shkak të situatës pandemike, nëse dëshironi të jeni në audiencë, ju lutemi regjistrohuni në panelin për të cilin jeni të interesuar përmes emailit: applications@ngoaktiv.org