1

Shkolla Pranverore Feministe 2021 – Pjesa e parë

01-04.04.2021

Me moton “Vajzat e reja ndërtojnë paqen”, filloi edicioni i Shkollës Pranverore Feministe që bëri bashkë më shumë se 20 vajza nga Kosova e Serbia.

Për katër ditë me radhë, 1-4 prill, këto vajza u trajnuan dhe morën ligjërata mbi feminizmin dhe më gjerë nga Anita Panteliq, Marijana Toma, Marijana Stojçiq dhe Ajna Jushiq.

Në fillim të secilës seancë për pjesëmarrëset u krijua një hapësirë e sigurt duke u prezantuar në forma creative dhe të bashkëveprojnë duke bërë pyetje e duke shkëmbyer përvoja e ide të ndryshme. Për to ishte siguruar gjithashtu përkthim në të dy gjuhët – shqip dhe serbisht, që të shprehen secila në gjuhën amtare dhe ta dëgjojnë dhe të mësohen me gjuhën tjetër.

“Historia e pozicionit dhe organizimit të grave në pjesën e dytë të shekullit të 20-të në ish-Jugosllavi”, “Mekanizmat e Drejtësisë Tranzicionale”, “Qasja Feministe në Drejtësi: Rezoluta e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara dhe Gjykata e Grave”, “Fëmijët e Harruar të Luftës” ishin temat kryesore që u trajtuan dhe u diskutuan gjatë këtij edicioni të Shkollës Pranverore Feministe.

Se Ballkani Perëndimor ka potencial që nga dikur vatër e luftërave të shndërrohet në vend të paqes e tregon edhe kjo deklaratë e aktivistes Majlinda Behrami gjatë këtij trajnimi: “Sikur politikanët, të cilët në shumicën e rasteve janë burra, do të ishin të prirë të punonin për arritjen e paqes me të njëjtin vullnet si ai që po shpërfaqet në këtë takim, Ballkani Perëndimor me të vërtetë do ishte vend i ëndrrave për të jetuar”.

Shkaku i pandemisë COVID-19 pjesa e parë e Shkollës u mbajt online, derisa u organizua nga partnerët “Qendra Alternative e Vajzave” nga Krushevci dhe “Artpolis – Qendra për Art dhe Komunitet” nga Prishtina.  

Projekti “Gratë e reja ndërtojnë paqen në Kosovë dhe Serbi” implementohet në bashkëpunim me dhe Artpolis-Qendra për Art dhe Komunitet dhe Qendra Alternative e Vajzave ndërsa përkrahet nga Unioni Evropian në Kosovë dhe Kvinna till Kvinna.

165666796_3788358144551736_9201205249914486707_n

FORUM FUTURE 2021 “GJUHA SI URË”

Një konferencë dy-ditore që do të mbahet në Qendrën e Energjisë Qytetare në Mitrovicën e Veriut më 30 dhe 31 Mars 2021.

Këtë herë ne adresojmë çështjen e hendekut gjuhësor ekzistues midis shqiptarëve të Kosovës dhe serbëve të Kosovës. Kjo pengon ndërveprimet ndëretnike dhe ndikon negativisht në marrëdhëniet, në fund të fundit duke parandaluar anëtarët e të dy komuniteteve, në veçanti të segmenteve të tyre më të rinj, të angazhohen me njëri-tjetrin në krijimin e një shoqërie vërtet multietnike dhe shumëgjuhëshe.

Qëllimi i konferencës do të jetë ofrimi i diskutimit publik dhe të hapur për trajtimin e së kaluarës, marrëdhëniet e tanishme dhe të ardhshme midis serbëve dhe shqiptarëve.

Njëzetedy vjet pas konfliktit, shqiptarët dhe serbët në Kosovë mbeten poltikisht dhe socialisht të ndarë nga njëri-tjetri dhe nuk ka ndjesi për një të ardhme apo qëllime të përbashkëta midis këtyre dy grupeve. Shoqëria Civile e Kosovës, në ndjekje të objektivave të veta, shpesh neglizhon procesin e pajtimit.

Investimi në të ardhmen kërkon investime në dialog të hapur dhe të ndershëm, me pjesëmarrjen e ekspertëve përkatës, sociologëve, etnologëve, historianëve, përfaqësuesve politikë, drejtuesve të komunitetit dhe individëve të tjerë me kredencialitete të mjaftueshme për të ndikuar në perceptimin e publikut.
 

Agjenda, 30 Mars

10:00 – 10:10   Regjistrimi i pjesëmarrësve

10:10 – 10:30   Fjalët Hyrëse  

10:30 – 11:30   Panel Diskutimi 1: Gjuha në sistemin arsimor si të arrini atje dhe cilat hapa duhen?

Mungesa e mësimit të ndërsjellë të gjuhës në arsimin zyrtar është identifikuar prej kohësh si një nga reformat kryesore që duhet të ndërmerren për të zvogëluar distancën gjithnjë në rritje midis dy komuniteteve.

Panelistët:

Xhavit Rexhaj, Ish zëvendës Ministër i Arsimit dhe Shkencës

Nora Bezera, pedagoge në Departamentin e Albanologjisë në Universitetin e Beogradit,

Veljko Samardžić, drejtor Ekzekutiv, Qendra për iniciativa sociale. Projekti Voc-Up.

Linku për ndjekjen e Panelit të Diskutimit 1 përmes platformës Zoom: https://us02web.zoom.us/j/87283180966

11:30 – 12:00   Pauza e kafes

12:00 – 13:00   Panel Diskutimi 2: Modeli i arsimit dygjuhësor i aplikuar në Republikën e Maqedonisë së Veriut.

Prezantimi i modelit për arsimin ndërkulturor i zbatuar në Republikën e Maqedonisë Veriore si model i arsimit që mundëson integrimin e suksesshëm të nxënësve, prindërve dhe mësuesve nga bashkësi të ndryshme etnike përmes një procesi modern të edukimit.

Panelistët:

Veton Zekolli, drejtori Ekzekutiv i Nansen Dialogue Center Shkup.

Biljana Krsteska-Papić, menaxher i Qendrës së Trajnimit në Nansen Dialogue Center

Sonan Bilal, menaxher i Projektit Nansen Dialogue Training Center Skopje

Sunčica Milenković, mësues nga shkolla fillore në Jasenovik, Novo Brdo. Pjesëmarrës në trajnimin për arsimin ndërkulturor dhe dygjuhësor.

Linku për ndjekjen e Panelit të Diskutimit 2 përmes platformës Zoom: https://us02web.zoom.us/j/89998216792

13:00 – 13:20   Fjalët përmbyllëse të ditës së parë

13:20 – 15:00   Koktej rasti

Agjenda 31 Mars

10:00 – 10:10   Regjistrimi i pjesëmarrësve

10:10 – 10:30   Fjalët Hyrëse    

10:30 – 11:30   Panel Diskutimi 3: “Dygjuhësia zyrtare në Kosovë – kushtet kryesore dhe sfidat”

Ne do të shqyrtojmë gjetjet kryesore dhe rekomandimet e punimit hulumtues “Dygjuhësia zyrtare në Kosovë – kushtet kryesore dhe sfidat”. Punimi heton mangësitë kryesore ligjore dhe institucionale për mbrojtjen e të drejtave gjuhësore në Kosovë dhe propozon sugjerime të politikave për përmirësimin e tyre.

Panelistët:

Ognjen Gogić- Menaxher i Projekteve OJQ Aktiv

Ivan Spasojević- Jurist Gjykata Themelore në Mitrovicë

Ben Murgatroyd- Hulumtues i Politikave

Linku për ndjekjen e Panelit të Diskutimit 3 përmes platformës Zoom: https://us02web.zoom.us/j/89805403451

11:30 – 12:00   Pauza e kafes

12:00 – 13:00   Panel Diskutimi 4: Rinia dhe hendeku gjuhësor.

Njohuritë e ndërsjella të gjuhës shqipe dhe serbe kanë qenë në rënie në të dy komunitetet, veçanërisht në mesin e brezave të rinj. Si ndikon kjo në brezat e rinj?

Panelistët:

Gentian Krasniqi- Aktivist Rinor, Check In

Besa Bllacaku- Aktiviste Rinore, Youth Task Force

Anesa Čolaković- Aktiviste, Peace4Development

Petar Đorđević- Aktivist Rinor, Young Gracanica

Linku për ndjekjen e Panelit të Diskutimit 4 përmes platformës Zoom:

https://us02web.zoom.us/j/81363566527

13:00 – 13:15   Fjalët përmbyllëse

13:15 – 15:00   Koktej rasti     

Do të ofrohen përkthime në anglisht, serbisht dhe shqip.                

Shënim: Numri i shikuesve të drejtpërdrejtë është i kufizuar për shkak të situatës pandemike, nëse dëshironi të jeni në audiencë, ju lutemi regjistrohuni në panelin për të cilin jeni të interesuar përmes emailit: applications@ngoaktiv.org

DSC_0249

Trajnimi i Programit të Forum Teatrit i bashkoi të rinjtë/rejat e komuniteteve të Kosovës

26.02 – 01.03.2021

Në Prizrenin e bukur, u mblodhën vajza e djem të komuniteteve që jetojnë në Kosovë, për të marrë pjesë në trajnimin katër ditor “Edukimi i bazuar në teatër”. Moti i bukur dhe me diell i shtyu organizatorët e trajnimit që ti modifikojnë ushtrimet dhe ta vërshojnë skenën e Kalasë së Prizrenit. Pastaj, trajnerët Zana Hoxha dhe Edlir Gashi vazhduan me agjendën, duke zhvilluar ushtrime dhe improvizime të skenave të teatrit, mbi temat e diskutuara sociale me fokus në bashkëjetesën multietnike.

E veçanta e këtij trajnimi ishte punëtoria me maska që ishte një relaksim por njëkohësisht një shtytje për zhvillim të kreativitetit. Maskat u bënë pjesë e shfaqjeve. Risia e trajnimit ishte loja me lëvizjet e trupit, e udhëhequr nga koreografi Robert Nuha, e cila po ashtu ndihmoi në performancën e pjesëmarrësve.

“Çka e dallon këtë punëtori dhe grup prej të tjerëve, është se  unë këtu nuk kam parë asnjë lloj paragjykimi diçka që kam hasë në punëtori të tjera. E ajo që ishte karakteristike, të gjithë kemi bërë përpjekje që të kuptohemi mes vete, duke qenë se nuk flasim të njëjtën gjuhë, dhe kjo është përshtypja ime më e fortë dhe më pozitive për këtë trajnim” – thotë pjesëmarrësja e trajnimit nga Mitrovica e Veriut, Djurdjica Kaziq.

Trajnimi 4 ditor “Edukimi i Bazuar në Teatër” u mbajt në Prizren, organizuar nga anëtarët e Koalicionit të Kosovës për Pajtim, Artpolis dhe NGO Aktiv.

Të gjitha aktivitetet u kryen në përputhje me rekomandimet për parandalimin e përhapjes së virusit Covid-19.

https://bit.ly/2PpnIsQ
52893199_1935515156576756_1685577498911309824_o

Gjykata Themelore në Prishtinë e ka dënuar serbin e Kosovës me dymbëdhjetë vite burgim për krime të luftës

Trupi gjykues i Departamentit Special të Gjykatës Themelore në Prishtinë/Priština (ka kryesuar gjyqtarja Albina Shabani-Rama[1]), në datën 24 dhjetor të vitit 2020, e ka shpallur serbin nga Çagllavicë/Čaglavica, Nenad Arsiqin, fajtor për kryerjen e veprës penale krim i luftës kundër popullatës civile[2] sipas dy pikave dhe ia ka shqiptuar dënimin me burgosje në kohëzgjatje prej gjashtë (6) vitesh. Vendimi i gjykatës është shpallur pas mbajtjes së shqyrtimit kryesor të hapur në lëndën Prokurori kundër Nenad Arsiqit, lidhur me aktakuzën e Zyrës së Prokurorisë Speciale të Republikës së Kosovës – ZPSK (PPS. nr. 01/2016 e datës 6 dhjetor të vitit 2019).

Në arsyetimin e shkurtë të vendimit të vet, trupi gjykues ka thënë se ai është sjellë në bazë të dëshmive të paraqitura gjatë shqyrtimit kryesor, duke shtuar se deklaratat e dëshmitarëve/të dëmtuarve e kanë identifikuar të akuzuarin si person, i cili gjatë konfliktit të armatosur me persona të tjerë të paidentifikuar, në datën 21 maj të vitit 1999 ka qenë në pronën e tyre në lagjen Emshir/Emšir, në Prishtinë/Priština, se në bashkëkryerje me të tjerët ka marrë pjesë në shkatërrimin dhe uzurpimin e pronës së tyre, me ç’rast iu janë shkaktuar lëndime të rënda trupore, si edhe se në veprimet e të akuzuarit qëndrojnë të gjitha elementet e veprës penale krim i luftës kundër popullatës civile. Gjykata, me rastin e llogaritjes së dënimit ka pasur parasysh rrethanat lehtësuese dhe rënduese, të parapara me nenin 41 të LP të RSFJ-së.

I akuzuari, gjatë kohës së zhvillimit të shqyrtimit kryesor ka qenë në paraburgim, i cili ka qenë i caktuar nga momenti i privimit nga liria, në datën 22 tetor të vitit 2019 dhe i cili i është vazhduar deri në plotfuqishmërinë e aktgjykimit.

Fondi për të Drejtën Humanitare Kosovë (FDHK) rregullisht e ka monitoruar gjykimin e të akuzuarit Arsiq, i cili është hapur në datën 22 qershor të vitit 2020. Në bazë të monitorimit të gjykimit dhe analizës së dokumentacionit gjyqësor publik në dizpozicion në këtë lëndë, FDHK gjen se dëshmitarët/të dëmtuarit me deklaratat e tyre gjatë shqyrtimit kryesor e kanë vërtetuar praninë e të akuzuarit Arsiq në ditën kritike në vendin e kryerjes së veprës penale, me të cilën ai me anë të aktakuzës akuzohet. Ata, po ashtu, kanë vërtetuar se i akuzuari me këtë rast i ka goditur me objekte të forta nëpër trup si edhe se me persona të tjerë të panjohur ka marrë pjesë në shkatërrimin e pronës së të dëmtuarve dhe po ashtu edhe në konfiskimin e parave dhe të gjërave të vlefshme prej tyre.

FDHK po ashtu vëren se është shumë e mundshme se kalimi i kohës nga momenti i kryerjes së veprës penale, për të cilën i akuzuari është shpallur fajtor, deri te gjykimi përkatësisht shqiptimi i vendimit gjyqësor ka ndikuar në disa mospërputhje të caktuara në deklaratat e dëshmitarëve mbi këtë ngjarje, të cilat ata i kanë dhënë në fazat paraprake të procedurës. FDHK, megjithëkëtë, tash për tash nuk dëshiron të deklarohet mbi peshën, të cilën gjykata e shkallës së parë ua ka dhënë vlerësimeve me anë të të cilave e ka vlerësuar relevancën e dallimeve në vëzhgimet e dëshmitarëve lidhur me atë se çfarë ka ndodhur në ditën kritike. FDHK do të ketë mundësi të deklarohet vetëm pas shikimit dhe analizës së aktgjykimit të shkallës së parë, kur do të vlerësohet edhe ajo nëse dënimi i shqiptuar është adekuat.

Po ashtu, fakti se gjykata të akuzuarit ia ka shqiptuar dënimin unik, pa një përllogaritje të veçantë të dënimit lidhur me veprimet me të cilat ai ngarkohet, do të jetë objekt i analizës në kuadër të raportit të gjithëmbarshëm mbi gjykimet më të rëndësishme të cilin FDHK e përgatitë për vitin 2020.

Zyra e PSRK, me aktakuzën e datës 6 dhjetor të vitit 2019, të akuzuarit Nenad Arsiqit ia ka vënë në barrë kryerjen e veprës krim i luftës kundër popullatës civile sipas dy pikave:

-se gjatë kohës së konfliktit të armatosur në Kosovë, në datën 21 maj të vitit 1999, rreth orës 8:00 në Prishtinë, në lagjen Emshir/Emšir, në cilësinë e pjesëtarit të formacionit rezervë të policisë serbe, në uniformë dhe i armatosur, në bashkëkryerje me pjesëtarë të tjerë të paidentifikuar të policisë, me automjetin e policisë ka shkuar në pronën e familjes Shala si edhe se me qëllim të lëndimit të integritetit trupor dhe shëndetit fizik e mendor, me objekte të drurit dhe me kërbaq e ka goditur Jakup dhe Skender Shalën nëpër trup për një kohë të gjatë, duke iu shkaktuar kështu vuajtje të mëdha dhe lëndime të rënda trupore. Të dy vëllezërit Shala edhe sot i ndjejnë pasojat e rrahjeve dhe të keqtrajtimeve, me çka, sipas aktakuzës, i akuzuari e ka kryer veprën penale krim i luftës kundër popullatës civile.

– se i akuzuari, në të njëjtën ditë, në të njëjtën kohë, në vendin e cekur më lartë, në të njëjtën cilësi, me vetëdije ka marrë pjesë në shkatërrimin masiv dhe uzurpimin e paligjshëm të pronës, që nuk është arsyetuar me nevojat ushtarake. Ai ka marrë pjesë në bastisjen e shtëpive familjare të katër vëllezërve Shala, me ç’rast janë dëmtuar orenditë shtëpiake dhe gjërat të tjera me vlerë, janë demoluar objektet ndihmëse, ferma në pronësi të Jakupa Shalës, prej nga janë uzurpuar: 3.200 litra nafte të futura nëpër fuçi; 160.000 marka gjermane të fshehura në oborrin e Sherif Shalës; 80.000 marka gjermane të fshehura në kotecin, i cili ka qenë në oborrin e shtëpisë së Isak Shalës. Nga garazhi dhe oborri i familjes Shala, në ditën kritike është uzurpuar automjeti Renault Espase; një motokultivator dhe një traktor, pronë e Jakup Shalës; automjeti i tipit Volkswagen Jetta, pronë e Enver Shalës; automjeti Opel Vectra, pronë e Hakif Bajramit; automjeti Jugo Corral 55,pronë e Vahid Halilit dhe automjeti Mercedes MB 100,pronë e Skender Shalës, me çka, sipas aktakuzës, i akuzuari e ka kryer veprën penale krim i luftës kundër popullatës civile. 

Pas procedurës së paraparë me ligj të vlerësimit të aktakuzës, në datën 22 qershor të vitit 2020, në Gjykatën Themelore në Prishtinë/Prištinë është hapur shqyrtimi kryesor gjatë të cilit trupi gjykues është takuar në seanca në njëmbëdhjetë (11) ditë gjyqësore. Shqyrtimi është hapur me leximin e aktakuzës, lidhur me të cilën i akuzuari është deklaruar i pafajshëm. Para panelit shqyrtues janë dëgjuar nëntë (9) dëshmitarë të propozuar nga prokuroria dhe tre (3) dëshmitarë të propozuar nga i akuzuari dhe mbrojtja e tij. I akuzuari ka dëshmuar para panelit shqyrtues. Gjatë shqyrtimit janë paraqitur provat materiale të propozuara nga palët në procedurë, pas të cilave prokurorja Drita Hajdari e ka ndryshuar dispozitivin e aktakuzës në pikëpamje të kualifikimit juridik të veprës penale, me të cilën ngarkohet i akuzuari. Palët në procedurë i kanë paraqitur argumentet e tyre përmbyllëse.

Në pajtim me vendimin e Këshillit Gjyqësor të Kosovës të datës 29 maj të vitit 2020, me qëllim të parandalimit të përhapjes së pandemisë COVID – 19, shqyrtimi kryesor ka qenë i hapur për vëzhguesit dhe mediet, por jo për publikun.

DSC_0327

Të rinjtë/rejat e komuniteteve të Kosovës së bashku në trajnimin “Edukimi i bazuar në teatër”

22 – 24 Janar 2021

Çfarë ndodh kur të rinjtë nga komunitete të ndryshme në Kosovë takohen të interesuar për të zotëruar aftësitë e aktrimit, performancën dhe teknikat e teatrit? Ndodh Forum Teatër!

Pjesëmarrësit e trajnimit “Edukimi i Bazuar në Teatër” patën mundësinë të shijojnë përgatitjen dhe shfaqjen e skenave teatrore dhe punën krijuese nga 22 deri më 24 Janar. Ata mësuan për teknikat e teatrit, për Forum Teatër e njëkohësisht përmes lojërave dhe aktrimit trajtuan tema të ndryshme sociale me fokus në bashkëjetesën multietnike.

Trajnimi 3 ditor “Edukimi i Bazuar në Teatër” u mbajt në Prizren, organizuar nga anëtarët e Koalicionit të Kosovës për Pajtim, Artpolis dhe NGO Aktiv.

Të gjitha aktivitetet u kryen në përputhje me rekomandimet për parandalimin e përhapjes së virusit kovid-19.

#artpolis#aktiv#kcr#thbe

121674037_3487542864648420_3072733853840428123_o

Femart 8-të publikon raportin “Drejt Solidaritetit dhe Bashkëpunimit” – me një konferencë ndërkombëtare shpalosi të arriturat e grave dhe atë se çka duhet bërë tutje

Insajderi / 19.10.2020

Përmes publikimit të raportit me titull  “Drejt Solidaritetit dhe Bashkëpunimit” dhe konferencës ndërkombëtare, Festivali Femart, i cili ka nisur rrugëtimin e tij të tetë me moton “Solidaritet dhe Qëndrueshmëri”, solli ditën e dytë të tij (16 tetor) me një diskutim të thellë për barazinë gjinore, me theks të veçantë nëpër institucione të kulturës por jo vetëm.

Përveç publikimit të raportit, kjo konferencë ndërkombëtare u përbë nga dy panele të ndryshme të me gra të fuqishme të Kosovës dhe jashtë saj. Ndwrsa e gjithë kjo erdhi nën modelimin e shkëlqyer të Donika Eminit.

Në publikimin e raportit, pjesëmarrëse ishin  ministrja e Kulturës, Rinisë dhe Sportit – Vlora Dumoshi, Nasrin Pourghazian – Zëvendëse e Shefit të Misionit, Shefe e Bashkëpunimit për Zhvillim dhe Gresa Rrahmani – autore e raportit.

Raporti i publikuar nga Femart, sjellë në pah edhe njëherë neglizhencën e institucioneve karshi zbatimit të ligjit për barazi gjinore.

Në lidhje me këtë, ministrja e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Vlora Dumoshi, e cila edhe bëri hapjen e këtij publikimi, tregoi se e ka lexuar me vëmendje këtë raport dhe e ka shikuar me kujdes analizën që është dhënë. Ajo tha se ky raport është i mirëseardhur dhe pritet të merret parasysh në aspektin e përmirësimit, teksa tregoi përvojën e saj dhe punën disa vjeçare në shkollimin e grave.

“Nëse e shohim historikisht, roli i gruas në vend, lë për të dëshiruar, por këtë duhet ta qesim në dy rrafshe, rrafshi i parë është sa janë gratë të gatshme të marrin vende udhëheqëse. E pash që në raport ka dalë që në ligjet e institucioneve tona nuk shkruhet që edhe gruaja duhet të marrë pjesë, mendoj që është ligji për barazi gjinore dhe kushtetuta dhe besoj që në ligje të mos ceket as mashkulli as femra, pra të jemi të barabartë”, ka theksuar Dumoshi.

Ajo tutje ka folur për institucionin që e drejton dhe në lidhje me numrin e grave që punojnë aty.

“Në MKRS diku prej 579 punonjësve ne kemi 252 gra, kemi tri drejtoresha dhe kemi udhëheqëse të divizioneve të ndryshme. Në institucione kemi pas dy gra udhëheqëse, tash kemi një pasi që, njërës i ka kaluar mandati”, pohoi ministrja.

Ndërsa si një pjesë të rëndësishme që ajo e ceku, është që problemi përveç të tjerash qëndron edhe te gratë, pasi që, sipas saj, gratë nuk mbështesin gratë.

“Si pjesë e stafit të ish-qeverisë, kam parë që në pjesë të ndryshme të ndërmarrjeve publike ka pas shumë pak gra që kanë konkurruar në pozita të larta, dhe sfida që e shohë është që gratë nuk i mbështesin gratë. Nisim nga votimet e tutje, pra ne duhet ta mbështesim njëra tjetrën. Kudo që menaxhojnë gratë institucioni është më i mirë, pasi që, e marrin punën me seriozitet”, u shpreh ajo.

Duke theksuar kënaqësinë që është pjesë e këtij edicioni të Femart, Nasrin Pourghazian – Zëvendëse e Shefit të Misionit, Shefe e Bashkëpunimit për Zhvillim, u shpreh e lumtur për këtë raport derisa ajo foli në përgjithësi për energjinë pozitive dhe të rinjtë kreativ që i ka takuar në këtë festival.

“Jam e lumtur që solidariteti dhe bashkëpunimi janë kryefjalët e këtij eventi. Personalisht jam fanse e madhe e artit por mendoj që solidariteti është shumë i rëndësishëm kur dëshiron të ndryshosh qasjen në shoqëri”, theksoi ajo.

Pas kësaj hyrje, i erdhi radha edhe pjesës kryesore të ngjarjes. Publikimi i raportit, erdhi me një prezantim fantastik nga autorja Gresa Rrahmani.

Rrahmani sqaroi në detaje të gjitha pikat e përmbledhura në këtë hulumtim dhe sfidat nëpër të cilat kaloi ajo me bashkëpunëtorët, duke pas parasysh këtu edhe kufizimet që erdhën si pasojë e parandalimit të pandemisë COVID-19.

Autorja fillimisht tha se ky është një produkt i komunitetit e jo vetëm i saj.

“Qëllimi i hulumtimit fillimisht ka qenë kur jam takuar me Zanën kemi dashtë me e pa kur gratë arrijnë në pozita të pushtetit dhe vendimmarrëse, atëherë çfarë ndikimi ka kjo për shoqërinë, a ndikon kjo në përmirësimin e grave tjera, personave me aftësi të kufizuara, komunitetit LGBTI, e kështu me radhë. Rrjedhimisht me këtë jemi nis dhe gjatë hulumtimit e kemi parë që situata nuk është ashtu siç kemi mendu, dhe e kemi parë që gratë janë shumë pak në pozita drejtuese”, theksoi ajo.

Ajo tregoi se për arsye se fusha e kulturës është shumë e gjerë, atëherë janë fokusuar vetëm në institucionet brenda Ministrisë së Kulturës, që janë: Teatri Kombëtar i Kosovës, Galera Kombëtare e Kosovës, Galeria Qafa,  Ansambli Shota, Filarmonia e Kosovës, Qendra Kinematografike e Kosovës…

“Kritika feministe ka vënë në pah dy ndarje shumë të rëndësishme të cilat janë përdorur gjatë hulumtimit, ndarja publike dhe private”, pohoi ajo, derisa theks të veçantë i dha edhe ligjit për barazi gjinore.

“Ligji për barazi gjinore paraqet barazinë prej 50% në të gjitha institucionet, do të thotë, coftë në ministri coftë në institucione të kulturës, gratë pritet të jenë 50%, dhe obligohen që të gjitha institucionet të punojnë në këtë drejtim”, u shpreh Rrahmani.

Pas këtij prezantimi, diskutimi u hap edhe për publikun ku aty patën rastin të paraqesin mendimet dhe kritikat e veta të gjithë pjesëmarrësit.

Me shumë pak minuta pauze, Në Teatrin Oda, ku u mbajt krejt kjo ngjarje, filloi edhe konferenca ndërkombëtare me dy panele.

“Përfaqësimi i grave në shoqëri civile, media dhe institucione të kulturës” – Perspektiva ndërkombëtare dhe vendore

Paneli i parë u përbë nga Tenzin Dolke – Aktiviste dhe Feministe, Blerta Basholli – Drejtoreshë e drejtorisë së kulturës në komunën e Prishtinës, Nermina Mahmuti- Drejtoreshë Ekzekutive, Fondi për zhvillim komunitar dhe Lian Bell – Artiste.

Fillimisht përmes Zoom, u lidhen Tenzin Dolke – Aktiviste dhe Feministe dhe Tijana Simić LaValley – Drejtore e programit në OJQ “Të drejtat e grave” dhe aktiviste për të drejtat e grave, të cilat paraqitën perspektivat e tyre në aspekt me temën në fjalë.

Teksa Nermina Mahmuti dhe Blerta Basholli, derisa komentuan raportin e publikuar, ato treguan edhe përvojat e tyre, dhe projektet të cilat janë në ndihmë të grave.

“Përfaqësimi i grave në shoqëri civile, media dhe institucione të kulturës në Kosovë”

Ishte paneli i dytë i cili përbëhej nga: Saranda Bogujevci – Anëtare e Parlamentit të Republikës së Kosovës, Valdete Idrizi – Anëtare e Parlamentit të Republikës së Kosovës, Ivane Petronic Vanovac – Radio KM, Luljeta Demolli – Drejtoreshë Ekzekutive – Qendra Kosovare për Studime Gjinore dhe Tijana Simić LaValley – Drejtore e programit në OJQ “Të drejtat e grave” dhe aktiviste për të drejtat e grave.

Ky diskutim nisi me dy deputetet në Kuvendin e Kosovë, Valdete Idrizin dhe Saranda Bogujevci, të cilat përmes zbërthimit të raportit, edhe njëherë dhanë gjithë energjinë e tyre në ndihmë ndaj grave dhe në promovimin e tyre.

“Unë personalisht gjithmonë do të jem dhe jam në përkrahjen e grave, atë minutë që nuk do të jem, nuk do ta bëjë asnjë punë të mirë në këtë shoqërinë tonë”, tha Idrizi.

Ndërsa deputetja Bogujevci, pati një kërkesë sa i përket shpërndarjes së raportit.

“Ky raport duhet të dërgohet edhe në komisionin për barazi gjinore që kemi në parlament, por njëjtë edhe në grupin e grave dhe të shpërndahet të te gjithë deputetët. Mendoj që ka elemente të rëndësishme brenda raportit që duhet me i pa edhe në nivel parlamentar”, tha ajo, duke aluduar se kjo hap rrugë edhe për diskutim përbrenda parlamentit.

Ky raport, ishte prurje e re në vend, teksa Femart, vazhdon të sjellë edhe ditët në vijim gjëra interesante e të reja, gjithmonë në të mirën e komunitetit këtë edicion të tetë, ashtu sic ka bërë edhe edicionet e kaluara.

Kujtojmë se edicioni i tetë i FemArt përkrahet nga:

Donatorët: Bashkimi Europian, Koalicioni i Kosovës për Pajtim, Ambasada e Suedisë në Kosovë/Agjencia Suedeze për Zhvillim Ndërkombëtar – Sida, Fondi për Zhvillim Komunitar – CDF, Kvinna till Kvinna, UNFPA, Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sportit, Komuna e Prishtinës, Cfd, Ambasada Amerikane në Kosovë, Koalicioni K10.

Përkrahësit Institucional dhe medial: Teatri Oda, Biblioteka Kombëtare e Kosovës, Fakulteti i Arteve – Universiteti i Prishtinës, Etno Fest, Hapu – Festivali i Artit në Hapësirë Publike, KultPlus, Selman Netëorks, Rikon, Frutomania, Dukagjini, mik-mik, T-shirt collective, Blue Taxi, Ymalko.

129018777_10224000977629532_418200581225209010_o

Shkolla Pranverore Feministe 2020 – Virtualisht në pjesën e dytë

01 – 03.12.2020

Nga data 01 – 03 dhjetor 2020, u mbajt pjesa e dytë e shkollës pranverore feministë për Kosovë dhe Serbi. Për dallim nga vitet e kaluara ku vajzat e Kosovës udhëtuan në Sërbi, si pasojë e Covid-19, kjo pjesë u mbajt vetëm online, nga distanca, si masë mbrojtëse për shkak të situatës pandemike të përkeqësuar në dy shtetet e Ballkanit.

Për tre ditë radhazi vajzat nga Kosova dhe Serbia, u bashkuan virtualisht për të ndëgjuar ligjëratat e folëseve të mrekullueshme, të cilat arritën të mbajnë interesimin e pjesëmarrësve deri në minutat e fundit të seansave. Edhe pse nga distanca gratë e reja – pjesëmarrëset ishin mjaft interaktive duke kërkuar informata, duke punuar në grupe dhe duke bërë pyetje shume qenësore për ligjërueset.

Anita Pantelić, Marijana Stojčić, Marijana Toma dhe Ajna Jusić ishin ligjërueset që shtjelluan temat si: “Historia e pozitës së gruas dhe organizimit në gjysmën e dytë të shekullit të 20-të në ish-Jugosllavi”; “Qasja feministë në drejtësi: Rezoluta 1325 e këshillit të sigurimit të KB dhe gjykata e grave”; “Mekanizmat e drejtësisë tranzicionale” dhe “Fëmijët e harruar të luftës”, dedikuar fëmijëve të lindur pasi nënat e tyre i mbijetuan dhunës seksuale gjatë luftërave të fundit në Bosnjë dhe Hercegovinë.

Seanca u mbyll me një vlerësim nga pjesëmarrëset të cilat u shprehën jashtëzakonisht të kënaqura me informacionet që u shkëmbyen gjatë këtyre 3 ditëve dhe me shpresën se së shpejti ky grup do të takohet edhe fizikisht, ashtu si premtuan organizatoret nga Serbia.

Një falënderim të veçantë për organizatoret nga Alternativni Centar za Devojke nga Serbia, për punën e tyre profesionale që ky takim të shkojë mirë dhe të tejkalohen pengesat teknike lehtësisht.

Projekti “Gratë e reja ndërtojnë paqen në Kosovë dhe Serbi” implementohet në bashkëpunim me Artpolis-Qendr për Art dhe Komunitet dhe “Alternativni centar za devojke“ ndërsa përkrahet nga Unioni Evropian në Kosovë dhe Kvinna till Kvinna.

#FSS#FeministSpringSchool#ShkollaPranveroreFeministe#FeminističkaProlećnaškola#YoungWomenBuildPeace2020#EU#KCR#Artpolis
#AlternativniCentarZaDevojke

kcr

Sa më shumë gjuhë që flet, aq më shumë vlen

Nora Bezera

Kjo fjali më ndiqte gjithë jetën time si fëmijë dygjuhësh. Nuk më ka përndjekur, por përcolli ritmin tim të jetës midis dy qyteteve dhe dy popujve.

Më lejoni të prezantohem, unë jam Nora, një shqiptare që kam lindur dhe jetuar në Beograd për 27 vjet. Dhe tani, në moshën 32 vjeçare, po përpiqem të ndërtoj ura të shkatërruara midis dy popujve që jetojnë kaq afër, e megjithatë aq larg! 

Pyesni veten se si mund të bëhet kjo në një situatë çmendurie të përgjithshme kolektive në Ballkan? Epo, të filloj nga fillimi…

Kjo ishte saktësisht 13 vjet më parë. Në atë kohë, unë isha maturante në Gjimnazin e 12-të të Beogradit. Më sillej në kokë se çfarë të regjistroja, në cilin fakultet, çka tutje?? Dhe kështu, pak me nxitjen e nënës sime, dhe shumë më tepër rastësisht, vendosa të regjistroj gjuhën shqipe, madje as duke imagjinuar se pikërisht kjo zgjedhje do të ndryshonte jetën time për 180 gradë. Kush do ta kishte menduar atëherë? Regjistrova gjuhën amtare, çfarë mund të ndryshojë kaq shumë!? 

Pas 4 vitesh studimi, përmes punës, takova sot shoqen time më të mirë Jellenën! Ne u takuam në orët private të gjuhës shqipe, ngadalë filluam të bashkëpunojmë në projekte të tjera të rëndësishme dhe u afruam aq shumë saqë u bëmë shoqet më të mira! Një nga hulumtimet më të mira dhe më të mëdha që kemi kryer është mbi të drejtat gjuhësore në Kosovë. Pse jeta ime ndryshoi me Jellenën?! Jellena në fakt më mësoi të mendoja në mënyrë kritike dhe objektive, dhe akoma të ruaj ndjenjat dhe anën time subjektive përmes tregimeve që ajo i dëgjoi në Kosovë si nga serbët ashtu edhe nga shqiptarët dhe të cilat mi tregoi pas çdo udhëtimi të saj në Kosovë. Këto ishin tregime të përpjekjeve të përditshme të përbashkëta të të gjithë neve.

Pastaj në vitin 2015 u punësova në Prishtinë. Fillova të punoj si përkthyese. Duke punuar si përkthyese, takova shumë njerëz nga komunitete, fe dhe kultura të ndryshme. Pikërisht këtu jeta ime u pasurua. Kalova shumë kohë duke biseduar me pjesëtarët e komuniteteve jo-shumicë në Kosovë për zakonet dhe traditat e tyre. Dëgjova për festimet e tyre, por edhe për problemet që na mundojnë të gjithëve çdo ditë. Me ta, u mësova të dëgjoj problemet, dhimbjet, gëzimet e tyre, por edhe të më dëgjojnë. Të flasim për gjithçka në mënyrë njerëzore dhe me mirëbesim. Të ofrojmë një mundësi për ta njohur dhe kuptuar më mirë njëri-tjetrin. Kështu filluam të ndërtojmë parajsën tonë të vogël të të gjitha komuniteteve në Kosovë ku mezi prisnim çdo udhëtim së bashku. Ne në të vërtetë sa jemi të ndryshëm, në të njëjtën kohë jemi edhe të ngjashëm.

Kam përkthyer në takime me zyrtarë të lartë, por ato takime nuk janë më të vështirat. Fatet e njerëzve të zakonshëm ishin ato që thjesht më morën frymën, më zhdukën fjalët dhe “truri im i përkthimit” thjesht u shua. Të përkthesh dhimbjen, trishtimin, vuajtjen e dikujt, mallin për dikë, është pjesa më e vështirë dhe më e përgjegjshme e punës sime.

Shumë herë kam qenë në situata kur thjesht nuk mund të përktheja rrëfimet e njerëzve të zakonshëm, aq tronditëse për mua, saqë fyti më shtrëngohej dhe sytë më mbusheshin me lot. Dikujt kjo mund t’i duket si joprofesionale, por është thjesht më e fortë se unë, kur dëgjoj dhe kuptoj, bashkëndiej palën tjetër, të mbetem plotësisht e pandjeshme.

Një prej tyre është rrëfimi i një gruaje të dhunuar i lexuar nga Igballe Rogova në një nga takimet. Rrëfimi ishte aq i dhimbshëm, e aq më tepër që edhe unë jam grua. Në ato momente, thjesht nuk kisha forcë të vazhdoja të përktheja, nuk mund t’i kontrolloja emocionet që më pushtuan. Lotët më rridhnin në fytyrë, duart më dridheshin dhe falë Zotit, Igballja përfundoi me prezantim të tmerrshëm. Ishte hera e parë që unë u ballafaqova drejtpërdrejtë me fatet e tmerrshme të njerëzve në Kosovë.

Herën e dytë, nuk isha në rolin e përkthyeses dhe mirë që nuk isha. Me ftesë të Jellenës, mora pjesë në një konferencë të organizuar me temën për gazetarët e vrarë dhe të rrëmbyer gjatë dhe pas luftës në Kosovë. Familjet e gazetarëve shqiptarë dhe serbë, të cilët nuk janë më, janë ulur në të njëjtin vend. Askush prej tyre nuk e di saktësisht se çfarë ka ndodhur me të dashurit e tyre dhe ata ndajnë të njëjtën vuajtje dhe trishtim. Sytë e tyre, plot shpresë se do të mësojnë diçka për fatin e tyre pas gjithë kësaj kohe. Në fytyrat e tyre nuk ishte më e shkruar unë jam serb apo shqiptar, në fytyrat e tyre ishin vetëm sytë e trishtuar që kujtojnë bashkëshortët, baballarët, vëllezërit e tyre… Dhimbja e tyre është e njëjtë! Të dinjitetshëm me dhimbjen e tyre, kërkojnë të vërtetën e humbur prej kohësh. Kur Jellena filloi të flasë, pesha e fjalëve të saj ra mbi mua, veçanërisht pasi Jellena është “motra ime e madhe”. E pashë dhe ndjeva me çfarë dhimbje dhe dhembshurie ajo flet për atë temë. E di se sa është përpjekur që të flitet për të dyja palët në mënyrë të barabartë, dhe e di se, pavarësisht sa profesionale është në punën që bën, ishte pushtuar nga emocionet për shkak të fateve të tmerrshme dhe të vështira. Ishte e vështirë për mua, dhe e di që për te ishte edhe më e vështirë derisa fliste. Shikonte drejtë në mua dhe sado që isha në prag të të qarit, duhej të qëndroja e fortë, sepse Jellena më kërkoi. Përfundoi!

Thonë se nëse i flisni njeriut në një gjuhë që ai e kupton, i hyn në kokë. Nëse i flisni njeriut në gjuhën e tij, i shkon në zemër. Fuqimisht besoj se vlera dhe përparësia ime më e madhe është se sot mund të bisedoj me serbët dhe shqiptarët, t’i kuptojë dhe të më kuptojnë. Duke u rritur “në mes të urës” më mësoi të vëzhgoj, të dëgjoj, të përpiqem të kuptoj të gjithë ata njerëz që kalojnë nëpër të. Njohja e të dy gjuhëve më ka hapur shumë dyer, dhe më ka afruar shumë me njerëz të mirë me të cilët shoqërohem dhe bashkëpunoj.

Njohja e gjuhës na lejon të njohim pikëpamje të ndryshme, të përparojmë dhe të mos qëndrojmë në të njëjtin vend, të bëjmë miq kudo që jemi. Të kuptojmë më mirë njëri-tjetrin, në momente të vështira dhe të gëzueshme.

Nora Bezera lindi më 9 tetor 1987 në Beograd. Në vitin 2017 përfundoi gjimnazin e 12-të të Beogradit dhe në të njëjtin vit u regjistrua në Fakultetin Filologjik, Universiteti i Beogradit, Departamenti i Gjuhës Shqipe. U diplomua në vitin 2011. Në të njëjtin vit u regjistrua në studime master, drejtimi: gjuhë, letërsi, kulturë në Fakultetin Filologjik, dhe i përfundoi në vitin 2012 me notë mesatare 10.00. U regjistrua në studimet e doktoratës në Fakultetin Filologjik në vitin 2012, por nuk i vazhdoi.

Si lektore në Katedrën e Albanologjisë punon që nga viti 2017. Që nga viti 2010 në mënyrë aktive merret me përkthim dhe bashkëpunon me shumë agjenci dhe OJQ në Kosovë dhe rajon.

Peer to peer ALB1024_1

PEER-TO-PEER – Ngjarje kulturore

Bazuar në logjikën e drejtpërdrejtë, programimi i qasjes People-to-People (P2P) përpiqet të krijojë mundësi për një sërë ndërveprimesh midis grupeve konfliktuale në mënyrë që të promovojë mirëkuptimin, besimin, ndjeshmërinë e ndërsjellë dhe lidhjet elastike shoqërore.

Aktivitetet janë krijuar për të ndjekur logjikën lineare të programit P2P: kuptimi – vlerësimi – bashkëpunimi, duke krijuar kështu marrëdhënie shkaktare midis interesave të përfituesve dhe objektivave të ndërhyrjes.  


Për më shumë rreth aktiviteteve klikoni në këtë link: